Harmanlanmış öğrenme ortamında 7. sınıf öğrencilerinin öğrenme düzeylerinin araştırılması (İzmir ili -Karşıyaka ilçesi Eren Şahin Eronat Ortaokulu örneği)

Son yıllarda bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler, yaşamın pek çok alanında olduğu gibi öğretim alanında da vazgeçilmez hale gelmiştir. Öğretim ortamlarında bilgi ve iletişim teknolojileri, hem uzaktan öğretim hem de örgün öğretim ortamlarında sıklıkla kullanılmaktadır. Uzaktan öğretim teknolojileri sayesinde zamandan ve mekândan bağımsız olarak öğretim alma fırsatı, bireyin öğretim hizmetlerinden daha çok yararlanmasına olanak tanımaktadır. Örgün öğretimin zamana ve mekâna bağımlı oluşu, uzaktan öğretimin önemli bir alternatif haline gelmesini sağlamıştır. Ancak uzaktan öğretim; örgün öğretimdeki öğretmen-öğrenci ve öğrenci-öğrenci etkileşimi gibi çok önemsenen faktörlerden yoksun bulunmaktadır. Bu çerçevede, örgün öğretimin ve uzaktan öğretimin avantajlarının birlikte kullanılabildiği bir şekilde organize edilen, harmanlanmış öğrenme ortamları her geçen gün daha da önemli hale gelmektedir. Fen Bilimleri derslerine yönelik önyargılar, başaramama korkusu veya motivasyon düşüklüğü nedeniyle öğrenmede sıkıntılar yaşanmaktadır. Harmanlanmış öğrenme ortamı kullanılarak bu olumsuzlukların giderilebileceği düşünülmektedir. Bu bağlamda yapılacak araştırmanın bilime ve Fen öğretimine yenilik katacağı ve ayrıca harmanlanmış öğrenme ortamlarının bilişsel, duyuşsal ve psiko-motor becerilerinin kazandırılmasında nasıl kullanılabileceğini ve bu becerilere ne kadar katkı sağlayabileceğini belirlemek açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle bu araştırmada harmanlanmış öğrenme ortamının 7. sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi kapsamında "Kuvvet ve Enerji" ünitesine ilişkin akademik başarılarına, Fen öğrenme becerilerine, memnuniyetlerine ve görüşlerine olan etkilerini ortaya koymak amaçlanmıştır. 2018-2019 eğitim öğretim yılının birinci döneminde, İzmir ilinde gerçekleştirilen bu araştırma 32'si deney ve 41'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 73 yedinci sınıf öğrencisinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Altı hafta süresince "Kuvvet ve Enerji" ünitesi deney grubu olarak belirlenen sınıfta harmanlanmış öğrenme ortamı ile kontrol grubu olarak belirlenen sınıfta ise mevcut Fen Bilimleri öğretim programı ile işlenmiştir. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında ön test-son test yarı deneysel desen kullanılmış olup "Kuvvet ve Enerji" ünitesine yönelik "Akademik Başarı Testi", "Fen Öğrenme Becerisi Ölçeği" ve deney grubu öğrencilerine son-testte "Harmanlanmış (Karma) Öğrenme Ortamına Yönelik Öğrenci Memnuniyet Ölçeği" ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise açık uçlu anket formu yardımıyla toplanmıştır. Araştırmanın nicel verilerin analizinde SPSS programı kullanılarak gerekli istatiksel analizler yapılmıştır. Araştırmada deney ve kontrol grupları için akademik başarı testi puanları arasındaki farklılığı test etmek amacıyla "Mann-Whitney U Testi" ve grupların kendi içindeki değerlendirmelerinin yapılmasında "Wilcoxon İşaretli – Sıralar Testi" kullanılmıştır. Ayrıca normal dağılım sergileyen "Fen Öğrenme Becerisi Ölçeği" nin verileri için deney ve kontrol grupları arasındaki anlamlı farklılığı test etmek amacıyla 'Bağımsız Örneklemler için t-testi'; grupların kendi içindeki değerlendirmelerin yapılmasında da 'Bağımlı Örneklemler için t-testi' kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerin analizinde içerik analizi uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen bulgulara göre; deney grubunun son-test akademik başarı puanları ile kontrol grubunun son-test akademik başarı puanları arasında deney grubu öğrencileri lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmiştir (p<.05). Her iki gruba uygulanan başarı testi kalıcılık puanlarında, deney grubunun lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu bulgu, harmanlanmış öğrenme ortamındaki öğrenmenin daha kalıcı olduğunu göstermiştir. Fen öğrenme becerisi bakımından ise her iki grubun son-test puanları arasında, deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<.05). Deney grubu öğrencilerine uygulanan memnuniyet ölçeğine göre, öğrenciler harmanlanmış öğrenme ortamında derslere devam etmekten memnun olduklarını ifade etmişlerdir. Araştırmanın nitel verilerinden elde edilen bulgulara göre; harmanlanmış öğrenme ortamında işlenen derslerin eğlenceli, anlaşılır, ilgi çekici olduğunu ve daha kolay anladıklarını ifade etmişlerdir. Araştırmadan elde edilen tüm bulgular harmanlanmış öğrenme ortamında işlenen fen bilimleri derslerinin, öğrencilerin akademik başarılarını ve fen öğrenme becerilerini olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Anahtar kelimeler: Harmanlanmış Öğrenme, Akademik Başarı, Fen Öğrenme Becerisi, Fen Eğitimi