Hârûnürreşîd'in şairliği ve çevresindeki şairler

Bu çalışmada Abbâsî devletine siyasi, ekonomik, kültürel olarak her alanda parlak dönemini yaşatmış olan en meşhur halifesi Hârûnürreşîd'in şairlik yönü ve çevresindeki şairler incelenmiştir. Çalışma, giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte araştırmanın önemi, amacı, sınırları, metodu ve kaynakları hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde genel olarak dönemin sosyal, ekonomik, ilmi ve edebi durumu ile Hârûnürreşîd'in hayatı; ailesi, eğitimi, kişiliği ve halifeliği ele alınmıştır. İkinci bölümde Hârûnürreşîd'in şiirleri, muhteva, şekil ve üslup bakımından açıklanarak konularına göre tasnif edilmiştir. Şiirlerinde kullandığı bahirler ve edebi sanatlar örnekleriyle gösterilmiştir. Hârûnürreşîd'in çevresinde yaşamış, özellikle halifeliği döneminden başlayarak vefatına kadar geçen zaman içerisinde Abbâsî sınırları içerisinde bulunmuş önemli şairlerden bahsedilmiştir. Bu şairler; meşhur şairler, asıl şöhretleri farklı alanlarda olmakla beraber kayda değer şiirleri olanlar ve bayan şairler olmak üzere üç başlık altında izah edilmiştir. Sonuç olarak ise elde edilen bilgi ve bulgular değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmelerde Hârûnürreşîd'in Arap edebiyatında aruz ilmini, şiir yazabilecek ölçüde bildiği ve şiirlerinde belâgat ilimlerini maharetle kullanabildiği anlaşılmıştır. Özellikle şiirin toplumda şairlerle kalmayıp tüm kesimler tarafından önemsendiğinde sevgi, saygı, zarafet, heyecan, uyum ve duygudaşlık gibi birçok üstün meziyetlerin o toplumda tekâmül ettiği, böylece maddi ve manevi kalkınmışlığa katkı sağladığı görülmüştür.