Hasankeyf at the European Court of Human Rights: A human rights based approach to the protection of cultural heritage

Günümüzde, kültürel mirasın korunması devletler kadar uluslararası toplumu da ilgilendiren bir meseledir. UNESCO, Avrupa Konseyi ve Avrupa Birliği gibi uluslararası kurumlar çalışmalarını gittikçe artarak kültürel mirasın korunması üzerinde yoğunlaştırmaktadır. Bu bağlamda birçok uluslararası sözleşme geliştirilmiş, ayrıca kültürel mirasın korunması, insan hakları gibi daha kapsamlı konular çerçevesinde tartışılmaya başlanmıştır. Bu çalışma, sözü geçen bu son noktaya değinmektedir. Kültürel miras, insan hakları kapsamında korunabilir mi? Bu çerçevede, çalışma, Ilısu Barajı ve Hidroelektik Santrali yapımına karşı Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde açılmış ve halen sürmekte olan davanın sonuçlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Uzun bir süredir eleştirilmekte olan Ilısu Barajı projesi aralarında Hasankeyf'in de bulunduğu yaklaşık iki yüz arkeolojik sit alanı için bir tehdit oluşturmaktadır. Bu çalışma öncelikle, uluslararası hukukun kültürel miras konusunda gelişimi ve kültürel mirasın insan hakları ile olan bağlantısı üzerine gelişen literatürü inceleyecektir. Daha sonra, Ilısu Barajı projesi ve projenin Hasankeyf sit alanına olan etkisi araştırılacaktır. Son olarak, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nde görülmekte olan Hasankeyf davasına ilişkin hukuki meseleler tartışılacaktır. Bu çalışma kültürel mirasın daha etkin bir şekilde korunmasında insan hakları hukukunun önemli bir rol oynayabileceğini, ancak kültürel mirasın bir insan hakkı olarak tanınmasının pratikte ? özellikle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi çerçevesinde ? bir takım zorluklar yaratabileceğini ortaya koymaktadır.