Hashimoto tiroiditli hastaların yaşam kalitesi, sezgisel yeme davranışı ile beslenme durumları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Polikliniğine Aralık 2023-Nisan 2024 tarihleri arasında başvuran ötiroid Hashimoto tiroiditi tanısı almış 72 birey ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan bireylere yüz yüze anket uygulanmış, besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri alınmış ve bazı biyokimyasal parametreleri analiz edilmiştir. Hastaların yaşam kalitesi düzeyleri için Tiroid Hastalarında Yaşam Kalitesi Ölçeği (ThyPRO), sezgisel yeme düzeyleri için ise Sezgisel Yeme Ölçeği-2 (IES-2) uygulanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin yaş ortalamaları 47.60 ± 11.34 yıldır. Kadınların beden kütle indeksi ortalaması 26.15±5.03 kg/m² erkeklerin ise 27.37±3.87 kg/m² olarak belirlenmiştir. Bireylerin genel yaşam kalitesi puan ortalamalarına bakıldığında kadınların 26.89±12.07, erkeklerin 24.32±22.24 puan olduğu saptanmıştır. ThyPRO ölçeği ile antropometrik ölçümler arasındaki ilişki incelendiğinde vücut ağırlığı (r=0.456, p<0.01), BKİ (r=0.531, p<0.01), bel çevresi (r=0.394, p<0.01), kalça çevresi (r=0.495, p<0.01), bel/boy oranı (r=0.414, p<0.01), yağ kütlesi (r=0.501, p<0.01) arttıkça hastalığa ilişkin kozmetik şikayetlerin de arttığı saptanmıştır. ThyPRO ölçeğinin biyokimyasal bulgular ile ilişkisi incelendiğinde serum TSH seviyeleri arttıkça sosyal yaşamda bozulma (r=0.467, p<0.01) ve günlük yaşamda bozulmanın (r=0.297, p<0.05) arttığı, genel yaşam kalitesinin azaldığı (r=0.320, p<0.05) görülmüştür. Bireylerde diyetle doymuş yağ alımı arttıkça (r=0.281, p<0.05) depresyon düzeyinin arttığı, posa alımı arttıkça (r=-0.280, p<0.05) hipotiroid semptomlarının azaldığı saptanmıştır. Bireylerin sezgisel yeme puan ortalaması 3.29±0.49 olarak belirlenmiştir. Hızlı yemek yiyen (p<0.05) ve sabah öğününü atlayan (p<0.01) bireylerin sezgisel yeme puanının daha düşük olduğu görülmüştür. Sezgisel yeme ile antropometrik ölçümler arasındaki ilişkide sezgisel yeme düzeyi arttıkça vücut ağırlığının (r=-0.302, p<0.05), bel çevresinin (r=-0.290, p<0.05), kalça çevresinin (r=-0.280, p<0.05), bel/boy oranının (r=-0.305, p<0.05), yağ yüzdesinin (r=-0.297, p<0.05) azaldığı saptanmıştır. Biyokimyasal bulgular ile ilişkisi incelendiğinde serum TSH düzeyi (r=-0.340, p<0.05) arttıkça sezgisel yeme düzeyinin azaldığı tespit edilmiştir. Bireylerde sezgisel yeme düzeyi arttıkça posa alımının (r=0.290, p<0.05) arttığı saptanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin sezgisel yeme düzeyleri arttıkça yaşam kalitelerinin de arttığı tespit edilmiştir (r=-0.412, p<0.01). Sonuç olarak bazı beslenme faktörlerinin, antropometrik ölçümlerin ve biyokimyasal bulguların hem sezgisel yeme hem de yaşam kalitesi ile ilişkili olduğu görülmüştür. Özellikle kronik hastalıklara sahip bireylerde yaşam kalitesini etkileyebilecek faktörlerin optimal hale getirilmesi, yaşam kalitesini yükseltebilir. Bu nedenle bireylerde sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını destekleyecek müdahalelerin önemli olduğu bilinmektedir ve sezgisel yemenin bunlardan biri olabileceği düşünülmektedir.