Haşimato tiroidi tanısı almış kadınlarda diyet inflamatuar indeks, akdeniz diyetine uyum ve yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesi

Bu araştırma Haşimato tiroit tanısı almış kadınlarda Akdeniz diyetine uyum, diyet inflamatuvar indeksi ile yaşam kalitesi ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 18-65 yaş arası 172 kadın dahil edilmiştir. Bireylerin tanımlayıcı özellikleri, sağlık bilgileri,vücut analizleri, beslenme alışkanlıkları anket formuna kaydedilmiştir. Bunların yanı sıra bireylere Akdeniz diyetine uyum ölçeği (Mediterranean Diet Adherence Screener, MEDAS) ve SF-36 (Short Form 36, Kısa Form 36) yaşam kalitesi ölçeği uygulanmıştır. Diyetin total inflamatuar yükünü hesaplamak amacıyla Diyet inflamatuvar indeksi (Diet İnflammatory İndex, Dİİ) kullanılmış olup, bireylerin üç günlük besin tüketim kaydı tutulmuştur. Katılımcıların vücut ağırlığının 76,63±12,67 kg, beden kütle indeksi (Body Mass İndex, BMİ) ortalamasının 29,44±5,17 kg/m2, vücut yağ kütlesi ortalamasının 25,98±8,87 kg olduğu, vücut yağ yüzdesi ortalamasının %33,77±6,09, kas kütlesi ortalamasının 47,25±6,36 kg, vücut su oranı ortalamasının 36,48±4,23 kg olduğu saptanmıştır. Dİİ puanı en az "-1,98" ile "8,45" arasında değişmektedir. Dİİ puanı tertillere bölünerek incelenmiştir. 1. tertil antiinflamatuar grup için ortalamanın -1,80±1,27, 2. tertil için ortalamanın 3,55±0,25, 3. tertil proinflamatuar grup için ortalamanın 5,02±0,79 olduğu bulunmuştur. MEDAS ve Dİİ arasında biyokimyasal parametreler incelendiğinde Antiinflamatuar grubun TSH (mU/L) ortalaması proinflamatuar grubun ortalamasından daha düşük olduğu, inflamasyon belirteçleri olan Anti TPO(IU/mL) ve CRP (mg/L) değerlerinin ortalaması 3.tertil grubunda, 1. tertil ile 2 düzey tertil grubunun ortalamasından daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05).MEDAS düzeyi düşük olan grupta Anti TPO,CRP ve TSH değerler uyumu yüksek olan gruba göre daha yüksek bulunmuştur(p<0,05).Dİİ ile MEDAS düeylerine göre besin alımları karşılaştırıldığında, proinflamatuar grubun toplam yağ (g/gün), doymuş yağ (g/gün), tekli doymamış yağ (g/gün), kolestrol (g/gün) alım miktarı ortalamasının antiinflamatuar grubun ortalamasından daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Akdeniz diyetine uyumu düşük olan grubun toplam yağ (g/gün), doymuş yağ (g/gün), tekli doymamış yağ (g/gün) alım ortalamasının Akdeniz diyetine uyumu yüksek olan gruba göre daha yüksek bulunmuştur. Akdeniz diyetine uyumu yüksek olan grubun n-3 (g/gün) ve n-6 (g/gün) yağ asidi alım ortalamasının Akdeniz diyetine uyumu orta olan katılımcılara göre yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Daha çok inflamatuar grubun E vitamini (mg/gün), D vitamini (μg/gün), tiamin (mg/gün), riboflavin(mg/gün), B6 vitamini (mg/gün), folik asit(μg/gün), B12 (μg/gün), C vitamini (mg/gün), magnezyum(mg/gün) ve selenyum (μg/gün) alım miktarı daha düşüktür. Akdeniz diyeti uyumu yüksek olan bireylerin E vitamini (mg/gün), D vitamini(μg/gün), tiamin (mg/gün), B6 vitamini (mg/gün), folik asit (μg/gün), magnezyum (mg/gün), selenyum (μg/gün) alım ortalamasının diyete uyumu düşük olan gruba kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). MEDAS puanıyla Dİİ arasında negatif yönde oldukça güçlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). MEDAS puanı ile SF-36 fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü puanları arasında anlamlı, zayıf düzeyde pozitif yönde bir ilişki vardır (p<0,001). Sonuç olarak diyetin içeriği, diyet inflamatuar indeksi, biyokimyasal parametreler, yaşam kalitesi üzerinde etkilidir. Akdeniz diyetine uyumun diyetin inflamatuar yükünü azaltacağından inflamasyon kaynaklı Haşimato hastalığında diyetin inflamatuar yükünü azaltacak yönde öneriler verilmesi önemlidir. Anahtar Kelimeler: Haşimato Tiroid, Akdeniz Diyetine Uyum (MEDAS), Diyet İnflamatuar İndeksi (Dİİ), Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36), İnflamasyon