Hastanemizde human albümin ve taze donmuş plazma kullanım endikasyonlarının değerlendirilmesi

Amaç: Human albümin (HA) ve taze donmuş plazma (TDP) kliniklerde sıklıkla kullanılmaktadır. Kılavuzlara uygun olmayan kullanımlar da mevcut olup bu kullanımlar maliyet ve yan etki potansiyelini arttırmaktadır. Bu çalışmada hastanemizde 2018 ve 2022 yılında kullanılan HA ve TDP'lerin endikasyonlarının güncel kılavuzlara uygunluğu araştırıldı. Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif ve tek merkezli olarak yapıldı. Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Farabi Hastanesinde 2018 ve 2022 yıllarında HA ve TDP infüzyonu alan 18 yaş ve üzeri tüm hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik verileri, laboratuvar parametreleri kaydedildi. Epikriz ve konsültasyon notları infüzyon endikasyonunu belirlemek amacıyla tarandı. Human albümin endikasyonları 'UW Health Albumin - Adult - Inpatient Clinical Practice Guideline' baz alınarak değerlendirildi. Taze donmuş plazma endikasyonları Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığına bağlı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kan ve Kan Ürünleri Daire Başkanlığı tarafından Türkiye'de Kan Transfüzyon Yönetim Sisteminin Geliştirilmesi İçin Teknik Yardım Projesi kapsamında hazırlanan ve 2023 yılında revize edilen Hasta Kan Yönetimi Rehberleri baz alınarak değerlendirildi. Bulgular: KTÜ Farabi Hastanesinde 2018 yılında HA verilen 1125, 2022 yılında HA verilen 661 hasta retrospektif olarak analiz edildi. Toplam 1786 hastaya 19486 kutu HA solüsyonu kullanıldı. En çok HA kullanılan servisler sırasıyla yoğun bakım (6367 kutu), onkoloji (1845 kutu), gastroenteroloji (1727 kutu) ve genel cerrahi (1561 kutu) servisiydi. Human albümin en sık ödem ve hipervolemi olmaksızın hipoalbümineminin tedavi edilmesinde, diüretik dirençli hipervolemik hastada hipoalbüminemi ve ödemi olan hastada hipoalbüminemi endikasyonlarında kullanıldı. Hastaların hiçbirinde HA infüzyonu ilişkili değerlendirilen yan etki saptanmadı. Yıllara göre bakıldığında 2018 yılında hastaların 514'ünde (%45.7) ve 2022 yılında 242'sinde (%36.6) uygun olmayan endikasyonla HA kullanımı olduğu saptandı, iki yıl arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.001). KTÜ Farabi Hastanesinde 2018 yılında TDP verilen 1652, 2022 yılında TDP verilen 1496 hasta retrospektif olarak analiz edildi. Toplam 3148 hastaya 16255 ünite TDP kullanıldı. En çok TDP kullanılan servisler sırasıyla genel cerrahi (3540 ünite), yoğun bakım (3339 ünite) ve hematoloji (2436 ünite) servisiydi. Taze donmuş plazma en sık volüm replasmanı, masif transfüzyon ve masif olmayan transfüzyon endikasyonlarında kullanıldı. Yıllara göre bakıldığında 2018 yılında hastaların 1093'ünde (%66.2) ve 2022 yılında 1014'ünde (%67.8) uygun olmayan endikasyonla TDP kullanımı olduğu saptandı, iki yıl arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p:0.182). 2018 yılındaki hastaların 3'ünde (%0.2) ve 2022 yılındaki hastaların 2'sinde (%0.1) yan etki görülmüş olup dört hastada ürtiker gelişirken bir hastada anafilaksi geliştiğinden adrenalin uygulaması yapıldı. Yan etki ilişkili ölüm saptanmadı. Sonuç: Çalışma sonucunda HA kullanımı konusunda yıllar içerisinde farkındalığın arttığı, fakat TDP kullanımında anlamlı değişiklik olmadığı saptanmıştır. Halen uygun olmayan kullanımlar devam etmekte olduğundan merkezimizde ve ülkemizde HA ve TDP kullanımına yönelik kılavuzların oluşturulması, farkındalık düzeyinin arttırılması gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Human albümin, taze donmuş plazma, transfüzyon, endikasyon