Hata önlemede Poka Yoke yöntemi: İş sağlığı ve güvenliği açısından bir işletme uygulaması

Üretim sistemlerini iyi planlamış ve teknolojik alt yapısı sağlam işletmelerde bile çeşitli nedenlere bağlı olarak bazı hatalar ortaya çıkabilmektedir. İşletmelerin birbirleriyle olan rekabetinden dolayı ortaya çıkabilecek olası hataların tespiti sonrasında hemen önlemler alınmalı ve hatanın yeniden ortaya çıkma durumu en aza indirilmelidir. Hataları ürün kalitesine etki eden hatalar ve iş sağlığı güvenliği açısından tehdit yaratabilecek hatalar olarak iki şekilde sınıflandırmak mümkündür. İş sağlığı ve güvenliği açısından düşündüğümüzde hataların insan sağlığını tehlikeye atabilecek çok ciddi kayıplara neden olabileceği ifade edilebilir. Bu nedenle hataların önüne geçip güvenli ve sağlıklı çalışma ortamını oluşturmak için işletmelerin gerekli önlemleri alması gerekmektedir. Bu noktada hata önleme tekniği olarak kullanılan poka yoke kavramı işletmeler için önemli bir araç olarak kullanılabilmektedir. Bu çalışmada Malatya Organize sanayinde faaliyet göstermekte olan cıvata fabrikasında iş sağlığı ve güvenliği açısından hataların önlenmesine yönelik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma çerçevesinde öncelikli olarak işletmede yaşanan iş kazalarının tespitine yönelik bir inceleme yapılmıştır. İncelemede kaza tutanakları, düzeltici önleyici faaliyet tutanakları değerlendirilmeye alınmış ve işletme içerisinde gözlemler yapılmıştır. Elde edilen veriler çerçevesinde tekrardan ortaya çıkma olasılığı olan kazalar için olay yeri incelemeleri yapılmıştır. Hataları önlemeye yönelik olarak poka yoke yöntemi kullanılmıştır. Poka yoke yönteminin en önemli araçlarından olan sabit değer yöntemi, alarm(ikaz) yöntemi, ilişki yöntemi, hareket adımları yöntemi ve kontrol yöntemi kullanılarak hataları önlemeye yönelik çözümler üretilmiştir. Ayrıca tüm uygulama süreci bütün işletmeler tarafından uygulanabilecek bir formatta modellenmiştir. Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, İş Kazaları, Poka Yoke