Hatay ilinde meyve fidancılığı yapan işletmelerin ekonomik analizi

Bu çalışmada, Hatay İlinde meyve fidanı üreten işletmelerin ekonomik yapıları incelenerek, işletmelerin fidan üretim faaliyetleri, ekonomik üretim değerleri ile sorunları ortaya konulmuştur. Tarımsal işletmelerden elde edilen veriler 2013 üretim dönemine ait olup; yüz-yüze görüşerek tam sayım yöntemi ile elde edilmiştir. Buna göre 1-50.000 adet fidan üreten işletmeler l., 50.001-100.000 adet fidan üreten işletmeler ll., 100.000'den fazla fidan üreten işletmeler lll. grup tarım işletmesi olarak tanımlanmıştır. İşletmelerde aile işgücü kullanım oranı %50,71' dir. Fidan üretiminin %68,92'si mülk arazilerde gerçekleşmektedir. Meyve fidanı yetiştiriciliği, işletmelerin GSÜD' nin %75,38' ini oluşturmaktadır. Meyve fidanı türü bakımından da en fazla narenciye meyve fidanları(%46,20) ile zeytin fidanları (%35,29) üretilmektedir. İşletmelerde fidan başına maliyet ortalama 1,87 TL olup ortalama fidan satış fiyatı 3,36 TL'dır. Her bir fidan için ortalama 1,49 TL kar sağlanmaktadır. Bölgede işletmelerin en fazla karşılaştıkları sorunlar; girdi fiyatları yüksekliği, birliğe üyelik için bürokratik işlemlerin çok olması, destek miktarının yetersiz olması, kalifiye eleman bulmada karşılaşılan zorluklar ile bölgede fidan üretimini tehdit eden hastalıklardır. Sonuç olarak, meyve fidanı üretim kapasitesi yüksek olan işletmelerin kar marjının daha yüksek olduğu ve fidan üretiminin karlılığının GSH, GSÜD, BK, SH, SK gibi ekonomik ölçütlere bakıldığında üçüncü grup işletmelerde daha yüksek olduğu, bu nedenle kapasite arttıkça başarının artacağı gözlenmekte olup, meyve fidanı üretim kapasitenin arttırılması önerilmektedir.