Havacılık işletmelerinin operasyon sürecinde gecikmeleri azaltmaya yönelik karar destek sistemi model önerisi ve Atatürk Havalimanında uygulama

Havayolu taşımacılığı sektörü ekonomik ve siyasi krizler, petrol fiyatlarının değişimi, teknolojinin gelişimi gibi çevre etkenlerine karşı oldukça duyarlıdır. İşletmelerin bu tür çevresel riskleri önlemesi mümkün değildir. Bu yüzden sektörün içerisinden kaynaklı risklerin doğru tanımlanması ve yönetilmesi, işletmelerin faaliyetlerinin sürdürülebilirliği açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada sivil havayolu taşımacılığı sektörünün en önemli problemlerinden biri olan gecikmelerin önlenmesinde yönelik bir karar destek sistemi modeli önerilmesi amaçlanmıştır. Uygulama alanı olarak İstanbul Atatürk Havalimanı seçilmiştir. Araştırmanın birinci bölümünde havayolu hizmet sunum sürecine katılan işletmelerin operasyon yapısı özetlenerek havayolu hizmet sunum süreci tanımlanmıştır. Araştırmanın ikinci bölümde gecikmelerin önlenmesine yönelik yaklaşımlar tartışılmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde Atatürk Havalimanına özgü Faaliyet Tabanlı Havayolu Hizmet Sunum Süreci Ağ Şeması oluşturulmuştur. Gecikmelerin kaynakları ve gecikme önlemleri tanımlanarak gecikmeyi önleyecek Karar Destek Sistem Modeli tasarlanmıştır. Araştırmanın son aşamasında önerilen Karar Destek Sistem Modeli yarı yapılandırılmış görüşmeler ve benzetim yöntemi ile değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Havaalanı, gecikme, aksaklık yönetimi, karar destek sistemi