Havacılık kazalarında insan faktörünün analizi

Bu tez çalışmasının amacı ülkemizde üzerinde henüz akademik olarakçalışılmamış olan havacılık kazalarında insan faktörü kavramını ortayakoymak, bu kavramın oluşturduğu çok geniş yelpaze içinde yer alanhususlardan bazılarına değinerek insan faktörünün havacılık kazalarıiçindeki konumunu belirtmek ve ülkemizde bu alanda yapılacakçalışmalara ışık tutacak bir karar sisteminin geliştirilmesine yardımcıolmaktır. Havacılıkta insan faktörü; insan fizyolojisi ve insanpsikolojisinin çalışma alanları ile etkileşim içindedir. Bu çalışmada,genelden özele bir bakış açısı ile yapılan literatür taraması sonucu eldeedilen bilgilerden de istifade edilmiştir. İstatistiksel veri derleme veyorumlama çalışması ile ticari havayolu şirketlerinde meydana gelenuçak kazaları ve bunların nedenleri, insan faktörünün çok baskın olaraköne çıktığı Tenerife uçak kazası, kazaların değerlendirilmesidoğrultusunda ortak noktalar ve bunlara karşılık emniyet tedbiri olarakifade edilebilecek hususlar, kaza ve insan faktörü konusunda bilgiler,insanın biyolojik yapısından kaynaklanan bazı özellikleri irdelenerekortaya çıkan biyomekanik sınır değerleri ortaya konulmuştur.Havacılıkta insan faktörü hakkında daha tekamül etmiş bilgilere sahipolunması ile havacılık kazalarının önlenmesinde daha öngörülüolunabileceği değerlendirilmektedir. Bu tez çalışması; ulaştırma kazalarıiçinde yer alan havacılık kazalarında insan faktörünün önemine dikkatçekerek insan faktörü alanında, gelecekte ülkemizde degerçekleştirilecek farklı disiplinlerin koordineli çalışmalarına temeloluşturmak maksadıyla hazırlanmıştır.Yapılan çalışmada; havacılıktaki tüm olayların sistem yaklaşımı ile elealınması gerektiği, yolcu uçaklarında çarpma ve çarpılmalara karşıyolcuların kişisel emniyetlerini artırıcı donanım tasarımları (havayastıkları, geliştirilmiş emniyet kemeri sistemleri gibi) üzerindeçalışabileceği sonucuna ulaşılmıştır.