Havacılık organizasyonlarında örgüt kültürü ve emniyet kültürü arasındaki ilişki: Antalya havalimanında bir uygulama

Havacılık organizasyonlarındaki hâkim örgüt kültürünün çalışanların emniyet kültürü algısı ile ilişkisi ve etki derecesinin belirlenmesi çalışmanın esas amacını oluşturmaktadır. Bu minvalde, bu çalışmanın geniş bir coğrafyadaki birbirinden çok farklı özelliklere sahip havalimanlarını birlikte değerlendirmekten ziyade, kışın hava trafik yoğunluğunun azalması, yazın ise çok hızlı bir şekilde artması nedeniyle ciddi bir adaptasyon gerektirmesi gibi kendine has özellikleri bulunan Antalya Havalimanı özelinde yürütülmesine karar verilmiştir. Çalışmaya, Antalya Havalimanı'nda bulunan havacılık organizasyonlarında çalışan 398 çalışanın katılımı sağlanmıştır. Havacılık organizasyonlarının örgüt kültürü yapısını araştırmak üzere, Türkçeye ve havacılık sektörüne uyarlanan "Örgüt Kültürü Değerlendirme Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışanların emniyet kültürü algılarını ölçmek için, ilk olarak ACI tarafından pilot bir çalışma olarak uygulanan, sonrasında AAPA ve AACO'nun da ortaklaşa yürüttüğü ve 46 ülkede 650den fazla havacılık sektörü çalışanının katılımının sağlandığı "Emniyet Kültürü Anket Formu" Türkçeye çevirisi yapılarak kullanılmıştır. Uygulanan ölçek ve anketin analizleri SPSS 23.0 paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Güvenilirlik ve faktör analizleri yapılmıştır. Daha sonra, havacılık organizasyonlarındaki hâkim örgüt kültürü tipleri ile çalışanların emniyet kültürü algısı arasındaki ilişkiler korelasyon ve regresyon analizleri ile tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, Antalya Havalimanı'ndaki havacılık organizasyonlarında üç örgüt kültürü tipi gözlemlenmiştir. Bunlar; yenilikçi-takım kültürü, rekabetçi kültür ve hiyerarşi kültürü olarak belirlenmiştir. Örgüt kültürü tipinin havacılık organizasyonları arasında anlamlı bir şekilde farklılaştığı yapılan tek yönlü varyans analizi ile tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizi neticesinde yenilikçi-takım kültürü ile çalışanların emniyet kültürü algıları arasında güçlü ve doğru orantılı bir ilişki bulunduğu saptanmıştır. Örgüt kültürü tiplerinin çalışanların emniyet kültürü algıları üzerinde nasıl ve ne derece etkiye sahip olduğunu belirlemek için çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Yenilikçi-takım ve hiyerarşi kültürlerinin çalışanların emniyet kültürü algılarını arttırdığı, rekabetçi kültürün ise anlamlı bir değişime sebep olmadığı tespit edilmiştir.