Hayat tarih mecmuası: Milli mücadele dönemi yazıları 1965-1975

İlginç konuların seçimiyle ve kullanılan dil açısından rahat anlaşılabilir bir özelliğesahip oluşuyla, Hayat Tarih Mecmuası halka inen popüler bir tarih dergisi olarak bu tezçalışmasının konusu olmuştur. Toplum tabanında oluşturulan tarihsel hafıza, Türkiye'dekitarih yorumuna işaret ettiği gibi bir dönemin siyasal ve sosyal koşullarının izlerini taşır.Öncelikle Türkiye'deki bir dönemin tarihçilik anlayışına ışık tutmak ve günümüze dairöneride bulunabilmek, bunun yanı sıra popüler bir tarih dergisinin Türkiye'de bir döneminkoşullarını yansıtıp yansıtmadığını sorgulamak, araştırma konusu olarak Hayat TarihMecmuası'nı seçmemize etken oldu.1960'lar Türkiye'si hukuki ve ekonomik koşulların elverişli olduğu bir ortamda, basınhayatında irili ufaklı birçok dergi yayın hayatına girerken, Hayat Tarih Mecmuası da 1965yılının Şubat ayında yayın hayatına başlamıştır. 17 yıl boyunca ayakta kalabilen dergi, 1970'liyılların kendine özgü koşulları ve dergicilik alanındaki niteliksel düşüşün bir yansıması olarakbirçok basın yayın organı gibi değişim geçirir. Kalan yedi yılını ?Tarih ve Edebiyat Dergisi?adıyla sürdürür. Edebiyat isminin eklenmesi bir bakıma tarih alanından geri çekilişinifadesidir. Derginin tamamı yerine 1965-1975 arasını incelememizin sebebi de bu olmuştur.Dergiyi incelediğimizde ilgimizi çeken ilk şey ?sözlü tarihçilik? diyeisimlendirebileceğimiz çalışma metodunun derginin temel yayın ilkesi haline dönüşmüşolmasıdır. Hayat Tarih Mecmuası, canlı tanıklarla yapılan röportajlara, anılara, biyografilerevb. geniş yer vermiş; kişi ve olayların, tarihsel yapıların, mekanların birebir incelenmesiyleyapılan tarihçilik temeli üzerine oturtulmuştur.Ana temalarını Osmanlı ve Türk tarihi zemininde belirleyen Hayat Tarih Mecmuası,Milli Mücadele Dönemi'yle ilgili makalelerin sayıca diğerlerine nazaran az oluşunu, MilliMücadele tarihinin değerlendirilecek kadar olgunlaşan bir zaman aşımından geçmediğiyönündeki yorumuyla açıklamıştır. Özellikle Milli Mücadele Dönemi'yle ilgili yazılarayönelmemizin sebebi, Milli Mücadele'nin Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini oluşturan birdönem olması sebebiyle ilgi duymamız ve yakın tarihimizle ilgili yapılmış olan ancak pekbilinmeyen çalışmaları ortaya çıkarmak olmuştur. Bu çalışmaların analiz vedeğerlendirmelerini yaparken yararlandığımız temel kaynak Mustafa Kemal Atatürk'ün Nutukadlı eseri olmuştur.Bu tez çalışması sonucunda, salt askeri ve siyasi tarihten yola çıkarak bir dönemikavramaya çalışmanın yeterli olmayacağı ve bu anlamda destekleyici olan, kavrayış gücünüyükselttiğine inandığımız ?sözlü tarih? verilerinin de önemli olduğu kanaatine vardığımızısöyleyebiliriz.Anahtar Kelimeler : Hayat Tarih Mecmuası, Milli Mücadele, ?Sözlü Tarih?, Türk BasınTarihi, Dergicilik