Tehlikeli atık ve geri kazanım: Cam yününün yaşam döngüsü ve çevresel etki değerlendirmesi durum çalışması

Bu tezin amacı cam yününün çevreye olan etkilerinin ve davranışlarının incelenmesidir. Ayrıca bu çalışma kapsamında cam yününün yaşam döngüsü değerlendirilmesi yapılmıştır. Cam yünü üretimi için hammaddelerin elde edilmesinden, üretim esnasında ve tüketicilerin kullanımından sonra oluşan atıkların (gaz, sıvı, katı atıklar) bertarafına kadar değerlendirme çalışması yapılmıştır. Cam yünü üretiminde kullanılan hammaddeler Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre tanımlanmış ve sınıflandırılmıştır (EPA, 1997). Cam yünü türleri, kimyasal ve fiziksel özelliklerine göre ve kullanım alanlarına göre tanımlanmıştır. Cam yünü genel olarak yalıtım (ısı, gürültü, kimyasal ve su yalıtımı) malzemesi olarak kullanılmaktadır. Enerji korunumuna katkıda bulunurken diğer bir taraftan potansiyel olarak tehlikeli gazlar yaymaktadır.Cam yünü hem inorganik hem de organik maddeler içermektedir. Temel organik maddeler fenol, formaldehit ve metanol'dür.Formaldehit etkileri konusunda kadınlar üzerine yapılan çalışmalarda adet düzensizlikleri, hamilelik problemleri ile genetik etkiler gözlenmektedir. EPA, formaldehit'i B1 (insan üzerinde muhtemel kanserojen) olarak sınıflandırmıştır. Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalara ve vaka inceleme verilere bağlı olarak geniz kanseri bulgularına rastlanmıştır.Fenol'ün; karaciğer, çocuklar ve kardiyovasküler sistemde zarara neden olduğu hayvanlar üzerine yapılan çalışmalarda gösterilmiştir.Genellikle sindirim yoluyla alınan metanolün akut etkisinin (körlük ve metabolik asidos), bazı durumlarda ölümle sonuçlandığı bilinmektedir. Metanol'ün solunum yollarına kronik etkisinin, merkezi sinir sisteminde bozuklukla körlüğe yol açması mümkündür. Veriler, fenol ve metanolün insanlarda kansere neden olduğunu kanıtlamak için yeterli değildir.Formaldehit, fenol ve methanol ozonu oluşturan uçucu organic karbonlardır. Çevredeki ozon, akciğer dokularında zarara yol açabilmekte, akciğer fonksiyonlarını azaltabilmekte ve akciğerin diğer tahriş edici maddelere hassasiyetini arttırabilmektedir.Bu çalışma kapsamında cam yününün zararlı etkileri incelenmiş ve alınabilecek olası önlemler belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Cam Yünü, Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi, Yalıtım, Geri Kazanım, Çevresel Etki Değerlendirmesi ?