Hazır giyim üretim planlamasında karşılaşılan sorunlar ve bir model önerisi

Bu araştırmanın amacı, bir hazır giyim işletmesinde üretim için gerekli olan iş gücü, makine ve hammadde gibi kaynakların kullanımı sırasında karşılaşılan sorunların tespit edilmesi ve sorunların en aza indirgenerek veya ortadan kaldırılarak en verimli üretimi sağlayabilecek, işletmeye maksimum kar ve minimum maliyet sağlayabilecek bir üretim planı modeli oluşturmaktır.Araştırmanın evrenini, hazır giyim işletmesinin tüm bölümlerinde çalışan elemanlar ve üretilen tüm ürünler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise üretim departmanında çalışan 90 kişi ve gözlem yapılan süre içerisinde üretilen ürünler oluşturmaktadır. Uygulamalı olarak gerçekleştirilen bu araştırma için büyük ölçekli bir hazır giyim işletmesi ile görüşülmüş; gözlem yapma, anket düzenleme ve işletme bilgilerinin temin edilmesi için gerekli izinler alınmıştır. Araştırmanın gerçekleştirildiği hazır giyim işletmesinde üretim aşamasında karşılaşılan sorunları tespit edebilmek amacıyla anket yöntemi kullanılmıştır. Anketten elde edilen veriler değerlendirilerek, işletmeden alınan veriler doğrultusunda, işletmeye maksimum kar ya da minimum maliyetle üretimi sağlayacak doğrusal programlama modeli kurulmuştur. Aynı zamanda tespit edilen sorunların giderilmesine yönelik olarak işletmenin üretim bölümünde gözlem yapılmıştır. Bu yönüyle araştırmada betimsel yönteme giren anket ve gözlem ile uygulamaya veri oluşturan vak' a incelemesi tekniği kullanılmıştır.Çalışmada kullanılan veriler, çalışmanın yapıldığı işletmeden gözlem, anket tekniği ve ilgili birimlerden temin edilen verilerin incelenmesi yolu ile elde edilmiştir. Anket soruları hazırlanmadan önce uygulamanın yapıldığı işletmede gözlem yapılmıştır. Gözlem sonuçlarından ve konu hakkında yapılan literatür taramasından yararlanarak anket soruları hazırlanmıştır. Anket sonuçlarının değerlendirilmesinde ?SPSS 18.0? istatistiksel paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın yürütüldüğü hazır giyim işletmesine maksimum kar ve minimum maliyet sağlayacak üretim planlama modelinin kurulması için WINQSB 2.0 bilgisayar paket programı kullanılmıştır. Hazır giyim işletmesi için oluşturulan üretim planı, doğrusal programlama modeli olarak ilgili paket programda çözümlenmiştir.Bulgular, işletmede iş gücünden, makine ile teçhizattan ve hammaddeden kaynaklanan aksaklıklar incelendiğinde bunun ana kaynağının işletmenin üretim metotlarından kaynaklı olduğunu göstermektedir. İşletme çalışanlarına uygulanan anket sonucunda da çalışanların üretim aksaklıklarının ikinci sırada üretim metotlarından oluştuğunu düşündükleri sonucuna ulaşılmıştır. İşletme kesikli üretim tipinde, parti bazlı üretim yapmaktadır. Üretim planları süreklilik içermemektedir. Her üretim planında bütün unsurlar standart dışı olarak yeniden planlanmaktadır. Bu durumda işletmenin kar maksimizasyonu ya da maliyet minimizasyonu hedeflerinden hangisini seçerse seçsin kaynaklarında atıl kalma durumu yaratmaktadır. İşletmenin bu üretim metoduna devam etmesi durumunda atıl kaynaklardan kurtulması mümkün değildir. Üretim yöntemini değiştirmesi zorunludur. Bu bulgular ışığında hazır giyim işletmelerin üretim planlamasına yönelik ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.