Hekim İsmail Paşa'nın kolera risalesi adlı eserinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi

Bu tez, Osmanlı Devleti'nin önemli hekimlerinden İsmail Paşa'nın "Kolera Risalesi" adlı eserinin transkripsiyonunu ve değerlendirmesini ele almaktadır. Tezde, 19. yüzyılda dünya genelinde pandemiye dönüşerek yayılan kolera hastalığının Osmanlı Devleti üzerindeki etkileri, bu dönemde uygulanan karantina önlemleri ve İsmail Paşa'nın halkı hastalığa karşı bilinçlendirme çabaları incelenmiştir. İki bölümden oluşan tezin ilk bölümünde koleranın tanımı, tarihçesi ve Osmanlı'daki yayılımı detaylandırılmıştır. Araştırma, Osmanlı'nın kolera salgınlarına karşı verdiği mücadeleyi ve sağlık politikalarıyla ilgili önemli ipuçlarını sunar. Risalenin yazarı İsmail Paşa, Avrupa'da modern tıp eğitimi almış ve Tıbbiye Nâzırı olarak görev yaptığı dönemde sağlık sistemine yaptığı katkılarla tanınmıştır. İkinci bölümde "Kolera Risalesi"nin transkripsiyonu ve eserde verilen tedavi yöntemleri değerlendirilmiştir. Sultan Abdülmecid'in emriyle 1847 kolera salgını sırasında yazılan risale beş ana bölümden oluşmakta; koleranın yayılma yollarını, insan vücudunu zayıf düşüren faktörleri, korunma yöntemlerini, özellikle hastalığa karşı bilimsel ve rasyonel yaklaşımları, geleneksel tedavi yöntemleri gibi konuları kapsamaktadır. Tez vasıtasıyla dönemin sağlık koşullarına, Osmanlı Devleti'nin salgın hastalıklarla mücadele politikalarına ulaşılabilir. Tezin transkripsiyonu sayesinde dönemin diğer kolera risaleleri ya da hastalıkla ilgili tıbbi yazınlarla İsmail Paşa'nın görüşleri karşılaştırılabilir. Bu sayede Hekim İsmail Paşa'nın özgün katkıları belirlenebilir. Eserin transkripsiyonu sayesinde Osmanlı Türkçesindeki tıbbi terimlerin çözümlemesi yapılabilir; bu terimlerin modern tıptaki karşılıkları incelenebilir. Anahtar Kelimeler: Tarih, Osmanlı Devleti, Kolera Risalesi, Hekim İsmail Paşa, Pandemi.