Hekzakis (4-açilfenoksi) siklotrifosfazenlerin oksim türevleri ve reaksiyonları

Bu çalışmada hekzaklorosiklotrifosfazen(l), 4-hidroksi benzaldehit ve 4-hidroksi asetofenon ile reaksiyona sokularak sırasıyla hekzakis(4-formilfenoksi)siklotrifosfazen (2) ve hekzakis(4-asetilfenoksi)siklotrifosfazen (13) elde edildi. Hekzaklorosiklotrifosfazen bileşiği hava ve neme karşı hassas olduğu için bu reaksiyonlar havasız ortamda ve argon atmosferinde gerçekleştirildi. Elde edilen 2 ve 13 bileşikleri hidroksilaminhidroklorür ile piridinde etkileştirilerek yeni birer oksim olan Hekzakis(4-[(hidroksiimino)metil]fenoksi) siklotrifosfazen (3) ve hekzakis(4-[(l)-İV-hidroksietanimidoil] fenoksi)siklotrifosfazen (14) sentezlendi. 3 Bileşiği asetil klorür, klorasetil klorür, etil bromür, allil bromür, benzil klorür, propil klorür, propanoil klorür, benzensülfonoil klorür, naftelensülfonoil klorür, benzoil klorür, metil iyodür, 4-metoksibenzoil klorür, 2-klorobenzoil klorür, 2-klorobenzil klorür, 4-klorobenzil klorür, monokloraseton, 1,4-diklorobütan, dietilbrommalonat ve metakriloil klorür ile reaksiyona sokuldu. 3 Bileşiğinin asetil klorür, klorasetil klorür, etil bromür, allil bromür, benzil klorür ve proponoil klorür ile olan reaksiyonları sonucunda bileşikteki 6 adet oksim protonunun yerine alkil veya acil gruplarının bağlandığı hekzasübstitüe bileşikler elde edildi. Metil iyodür ile olan reaksiyonu sonucu 4 adet metil grubu, benzoil klorür ile olan reaksiyonu sonucunda ise 5 adet benzoil grubu yapıya katılarak sırasıyla tetra ve pentasübstitüe ürünler elde edildi Benzensülfonoil klorür, naftelen sülfonoil klorür ve metakriloil klorür ile olan reaksiyonları sonucunda ise oksim gruplarının nitril grupları haline dönüştüğü tespit edildi.3 Bileşiğinin propil klorür, 4-metoksibenzoil klorür, 2-klorobenzoil klorür, 2-klorobenzil klorür, 4-klorobenzil klorür, monokloraseton, 1,4-diklorobütan ve dietilbrommalonoat ile olan reaksiyonlan sonucu saf ve yapısı aydmlatılabilen ürünler elde edilememiştir. 14Bileşiği asetil klorür, klorasetil klorür, etil bromür, allil bromür, benzil klorür, propil klorür, propanoil klorür, benzensülfonoil klorür, naftelensülfonoil klorür, benzoil klorür, metil iyodür, 4-metoksibenzoil klorür, 2-klorobenzoil klorür, 2-klorobenzil klorür, 4- klorobenzil klorür, monokloraseton, 1,4-diklorobütan, dietilbrommalonoat ve akriloil klorür ile reaksiyona sokuldu. 14 Bileşiğinin 4-metoksibenzoil klorür, 2-klorobenzoil klorür, propanoil klorür, allil bromür ve benzoil klorür ile olan reaksiyonlan sonucunda bileşikteki 6 adet oksim protonunun yerine alkil veya acil gruplarının bağlandığı hekzasübstitüe bileşikler elde edildi. Benzil klorür ve klorasetil klorür ile reaksiyonları sonucu 3 adet benzil ve klorasetil, etil bromür ve asetil klorür ile reaksiyonu sonucu 4 adet etil ve asetil, akriloil klorür ile reaksiyonu sonucu, 5 adet akriloil grubunun yapıya bağlandığı tespit edildi. 14 Bileşiğinin propil klorür, benzensülfonoil klorür, naftalensülfonoil klorür, metil iyodür, 2-klorobenzil klorür, 4-klorobenzil klorür, monokloraseton, 1,4-diklorobütan ve dietilbrommalonoat ile olan reaksiyonlan sonucu saf ve yapısı aydınlatılabilen ürünler elde edilememiştir. Elde edilen ürünlerin yapılan, elementel analiz, IR, ıH, 13C ve 31P-NMR spektroskopisi kullanılarak aydınlatıldı. ANAHTAR KELİMELER: Hekzaklorosiklotrifosfazen, fosfazen, siklofosfazen, oksim, oksim türevleri.