Hematolojik kanserli hastaların cerrahi deneyimleri, kemoterapiye bağlı yaşadıkları semptomlara yönelik bireysel uygulamaları ve anksiyete düzeylerinin belirlenmesi

GİRİŞ VE AMAÇ: Kanser türlerinden biri olan hematolojik kanserler kemik iliği gibi kan oluşturan dokularda veya bağışıklık sistemini oluşturan hücrelerde başlayan kanserlerdir. Çalışmada hematolojik kanserli hastaların cerrahi deneyimleri, anksiyete düzeyleri ve yaşadıkları semptomlara yönelik bireysel uygulamalarının belirlenmesi amaçlandı. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma bir hematoloji kliniğinde takip edilen 74 hastayla yüz yüze görüşme yöntemiyle yapıldı. Kemoterapiden önce hastalara "Hasta bilgi formu" ve "Beck Anksiyete Ölçeği", kemoterapi sonrasında da "Hastaların Semptomlarına Yönelik Uygulamalarını İçeren Soru Formu" uygulandı. Verilerin analizinde SPSS 25.0 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanıldı. Kategorik değişkenler için frekans dağılımı, sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Ayrıca "bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Levene testi, Bonferroni, Tamhane's T2 testi, ki kare testi, pearson korelasyon analizi"nden yararlanıldı. Anlamlılık için p<0,05 kabul edildi. BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 63,76±15,10 iken %47,3'ü kadın, %47,3'ünün tıbbi tanısı lenfoma, %67,6'sı ameliyat olmuş ve %32'si eğitim aldığını belirtmiştir. Beck Anksiyete Ölçek puanı ortalaması 11,36±7,99 olup hafif düzey anksiyete olarak değerlendirildi. Eğitim durumu ve çalışma durumu ile ameliyat sonrası eğitim alma durumu; cinsiyet ile saç dökülmesi; çalışma durumu ile iştahsızlık; ölçek puanı ile çalışma durumu ve COVİD-19'un kemoterapiyi etkileme durumu arasında anlamlı farklılık olduğu görüldü (p<0,05). COVİD-19 pandemi sürecinde kemoterapi alma endişesi puanı ile kemoterapi sürecinde en çok endişelendiren durum arasında da anlamlı farklılık bulundu (p<0,05). SONUÇ: Hematolojik kanserli hastaların cerrahi süreçlerde bilgilendirme düzeylerinin düşük olduğu; kemoterapiye bağlı olarak olumsuz bir uygulamalarının olmadığı; anksiyete seviyelerinin hafif düzeyde olduğu ve pandemi sürecinin anksiyete üzerinde etkili olduğu saptandı. Anahtar Sözcükler: Anksiyete, bireysel uygulama, cerrahi deneyim, hematolojik kanser, kemoterapi.