Hemodiyaliz hastalarına uygulanan nefes egzersizlerinin anksiyete, yorgunluk ve yaşam kalitesine etkisi

Bu çalışmanın amacı, kutu nefes ve diyafragmatik nefes egzersizlerinin hemodiyaliz hastalarında anksiyete, yorgunluk ve yaşam kalitesine etkisi değerlendirmektir. Randomize kontrollü deneysel çalışma olarak Şubat- Mayıs 2025 tarihleri arasında yürütülen araştırmanın örneklemini, bir eğitim araştırma hastanesinin hemodiyaliz ünitesinde tedavi alan 52 hasta oluşturmuştur. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği, Piper Yorgunluk Ölçeği ve SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçekleri kullanılarak toplanmıştır. Nefes egzersizleri grubundaki hastalarda kutu nefes ve diyafragmatik nefes teknikleri araştırmacı tarafından öğretilmiş ve hastalara nefes egzersizlerini açıklayan bir broşür sunulmuştur. Nefes egzersizleri 6 hafta boyunca uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir müdahale uygulanmamış, rutin bakım uygulamalarına devam edilmiştir. Araştırmada, ön test verileri nefes egzersizlerinden önce, son test verileri ise 6. haftanın sonunda toplanmıştır. Bu araştırmada, nefes egzersizi grubunda ön test ve son test anksiyete puan ortalamaları farkının istatistiksel olarak anlamlı olduğu, son testte anksiyete puanlarının daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Son testte nefes egzersizi ve kontrol grubu arasındaki davranış ve duygusal alt boyut ve toplam yorgunluk puan ortalamaları farkının istatistiksel olarak anlamlı olduğu, kontrol grubu puan ortalamalarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Son testte nefes egzersizi ve kontrol grubu arasında mental yaşam kalitesi ve toplam yaşam kalitesi puanlarının istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği, nefes egzersizi grubu puan ortalamalarının daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu çalışmada nefes egzersizlerinin anksiyete, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkileri olduğu ortaya koyulmuştur. Bu alanda kanıt düzeyi yüksek çalışmalar yapılması ve nefes egzersizlerinin hemodiyaliz hastalarında bakım uygulamalarına dahil edilmesi önerilmektedir.