Hemodiyaliz hastalarında umutsuzluk ile günlük yaşam aktivitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, hemodiyaliz hastalarında umutsuzluk ile günlük yaşam aktiviteleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Materyal ve Metot: İlişkisel tanımlayıcı özellik gösteren bu araştırma Mart 2019- Haziran 2020 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın evrenini Fırat Üniversitesi Hastanesi Hemodiyaliz Ünitesi ve Nefroloji Kliniğinde hemodiyalize giren 1337 yetişkin hasta oluşturdu. Araştırmanın örneklemi evreni bilinen örneklem hesaplaması yardımıyla 298 olarak belirlendi. Hata payını azaltmak amacıyla araştırma 301 hasta ile tamamlandı. Verilerin toplanmasında "Tanıtıcı Özellikler Formu, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Katz Günlük Yaşam Aktivitesi Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular: Hemodiyaliz hastalarının umutsuzluk düzeyleri orta, günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız olarak bulunmuştur. Araştırmaya alınan hastaların BUÖ puan ortalamaları ile tanıtıcı özellikleri ( yaş, medeni durum, eğitim durumu, çalışma durumu, gelir durumu, kronik hastalık varlığı, diyalize girme süresi) karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır (p<0.05). Hastaların Beck umutsuzluk ölçeği puan ortalamaları 10.38 ± 5.92 olarak saptandı. Hastaların GYA puan ortalamaları ile tanıtıcı özellikleri (yaş, eğitim durumu) arasında istatistiksel anlamda farklılık saptanmıştır (p<0.05). Hastaların Katz günlük yaşam aktiviteleri ölçeği toplam puan ortalaması 15.06 ± 3.41 olarak saptandı. Sonuç: Umutsuzluk ile günlük yaşam aktivitesi arasında pozitif yönde bir ilişki vardır. Katılımcıların günlük yaşam aktivitelerinde bağımlılık düzeyleri arttıkça, umutsuzluk düzeyleri de artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Günlük Yaşam Aktivitesi, Hemodiyaliz, Umutsuzluk.