Hemodiyaliz tedavisi alan üremik kaşıntılı hastalarda dermatolojik ve genel yaşam kalitesi

Bu araştırma hemodiyaliz (HD) tedavisi alan üremik kaşıntılı hastaların dermatolojik ve genel yaşam kalitesinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın evrenini iki ayrı merkezde 30 Ocak-30 Kasım 2020 tarihleri arasında HD'e giren 224 hasta, örneklemi ise dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 200 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verilerinin toplanmasında hasta bilgi formu, 5-D Kaşıntı Ölçeği (KÖ), Dermatolojik Yaşam Kalitesi İndeksi (DYKI) ve Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi Formu (KDQOL-36) kullanılmıştır. Kurumlardan yazılı izin ve etik kurul izni alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, ki-kare, t testi, anova testi ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. HD hastalarının 5-D kaşıntı ölçeği toplam puan ortalamasının 13,05±4,29 olduğu saptanmıştır. Kaşıntısı olan hastaların DYKİ puan ortalaması 11,57±4,74 olup, kaşıntının hastaların %60,6'sının dermatolojik yaşam kalitelerini "çok etkilediği" saptanmıştır. KDQOL-36 ölçeği genel puan ortalaması 59,36±12,27 ve üremik kaşıntısı olan hastaların; böbrek hastalığı yaşam kalitelerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. 5-D KÖ toplam puan ortalaması ile KDQOL-36 genel puan ortalaması arasında orta düzeyde negatif korelasyon olduğu (r=-0,429, p<0,001), DYKİ toplam puan ortalaması arasında orta düzeyde pozitif korelasyon olduğu (r=0,425, p<0,001) bulunmuştur. Sonuç olarak çalışmada HD uygulanan hastaların yarıdan fazlasının orta şiddette üremik kaşıntısı olduğu belirlenmiştir. Kaşıntı şiddeti arttıkça dermatolojik yaşam kalitesinin ve böbrek hastalığı yaşam kalitesinin azaldığı saptanmıştır. Üremik kaşıntının HD hastalarının dermatolojik ve genel yaşam kalitesi üzerine olumsuz etkisi olmasına rağmen bu durum çoğu sağlık profesyoneli tarafından göz ardı edilmektedir. Bu nedenle, kaşıntı şiddeti, dermatolojik ve genel yaşam kalitesini izlemek ve HD hastalarında yaşam kalitelerini iyileştirmek için zamanında tedavi, bakım ve danışmanlık yapılması önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek hastalığı, üremik kaşıntı, Yaşam kalitesi, Hemşirelik