Hemofili ve nadir faktör eksikliği olan hastalarda temporomandibular eklem sağlığının değerlendirilmesi

Hemofili ve nadir faktör eksiklikleri vücut eklemlerini etkileyebilen hastalıklardır. Koagülasyon faktör eksikliği olan hastalarda, hastalığa bağlı olarak temporomandibular eklem (TME) sağlığının etkilenebildiği bildirilmiştir. Literatürde hemofili veya nadir faktör eksikliği olan hastaların TME sağlıklarını değerlendiren çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma hemofili ve nadir faktör eksikliği olan hastalarda TME sağlığının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada hasta ve kontrol grubu olmak üzere iki farklı grup oluşturulmuştur. Hasta grubuna hemofili veya nadir faktör eksikliği olan 6'sı kadın 38'i erkek 44 birey (yaş ortalaması 16,95±7,29), kontrol grubuna ise 6'sı kadın 39'u erkek 45 sağlıklı birey (yaş ortalaması 17,00±7,29) dahil edilmiştir. TME sağlığı, bireylere yöneltilen sorular, klinik ve radyolojik (geçmişte çekilen panoramik radyografi ve MRG görüntüleri kullanılarak) muayene aracılığıyla elde edilen bulgular gruplar arasında karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. TME sağlığının yanı sıra bireylerin ağız sağlıklarına verdikleri önem de değerlendirilmiştir. Temporomandibular düzensizlikler (TMD)'le ilişkili subjektif semptomların hasta grubunda daha yüksek oranda olduğu bulunmuştur. Çene, şakak veya kulak çevresinde ağrı, çene eklemi sesleri ve kapalı kilitlenme şikayetlerine hasta grubunda belirgin düzeyde daha sık rastlanmıştır (p<0,05). Objektif semptomlardan deviasyon, mandibular hareketlerle oluşan eklem sesleri, ağız açarken açmanın sonlandırılması, palpasyonla kas veya TME hassasiyeti hasta grubunda daha yüksek oranda bulunmuştur. Sağ TME'de açma-kapama sırasında oluşan eklem seslerinin hasta grubunda belirgin düzeyde daha sık ortaya çıktığı tespit edilmiştir (p<0,05). Mandibular hareketlerin (ağrısız açma, maksimum yardımsız açma, maksimum yardımlı açma, protrüzyon) sınırlarının ortalamaları gruplar arasında benzer bulunmakla birlikte sağ ve sol lateral hareket sınırlarının ortalamalarının hasta grubunda belirgin düzeyde daha az olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). TME sağlığını etkileme riski bulunan malokluzyonlar ve hasta grubunda belirgin düzeyde daha sık görüldüğü tespit edilen TMD ile ilişkili bulgular arasında anlamlı bir ilişki olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Panoramik radyografi incelemelerinde kondiler değişikliklerin hasta grubunda daha yüksek oranda görüldüğü saptanmıştır. Hasta grubunda olup MRG'si mevcut olan 3 hastanın ortak MRG bulgusu disk dejenerasyonu veya deformasyonudur. Bu hastaların 3'ünün de klinik muayenesinde deviasyona ve mandibular hareketler sırasında eklem seslerine rastlanmıştır. Bunlarla birlikte hasta grubundaki bireylerin ağız hijyeni ve sağlığına daha az önem verdiği görülmüştür. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar hemofili veya nadir faktör eksikliği olan hastalarda TMD gelişme olasılığının daha yüksek olduğunu ortaya koymuştur.