Hemolitik hastalıklar nedeniyle yapılan splenektomi ve kolesistektominin tedavi sonuçları

Amaç: Hemolitik hastalık tanısı almış olgularda splenektomi ve kolesistektomi sonuçlarının incelenmesidir. Gereç ve yöntem: 2003-2023 yılları arasında splenektomi yapılan olgular geriye dönük olarak incelendi. Yaş, cinsiyet, primer tanı, splenomegali, aksesuar dalak varlığı, cerrahi teknik, kolelitiasis ve kolesistektomi öyküsü, laboratuvar bulguları ve komplikasyonlar değerlendirildi. Bulgular: 197 splenektomi olgusunun 87'sinde endikasyon hemolitik hastalık idi. Bunlar içinde 61 herediter sferositoz (HS), 10 talasemi, 9 idiyopatik trombositopeni (İTP) olgusu bulunmakta idi. 7 olguda daha nadir rastlanan hemolitik patolojiler görüldü. 72 olgu açık teknikle, 15 olgu laparoskopik olarak gerçekleştirildi. 87 olgunun 55'ine eş zamanlı, 1 olguya da ilerleyen dönemde tamamlayıcı kolesistektomi yapıldı. Bu 55 olgunun 45'inde kolelitiasis varlığı bilinirken kalan 10 olguda kolesistektomi profilaktik olarak uygulandı. İTP tanılı olgularda kolelitiasis ve kolesistektomi öyküsüne rastlanmadı. Toplam 25 olguda aksesuar dalak tespit edildi ve çıkarıldı. Tüm hastalık gruplarında preoperatif ve postoperatif 1. yıl hemoglobin ve trombosit değerlerinde anlamlı düzeyde artış görüldü. İzlemde 2 olguda yara yeri enfeksiyonu, 1 olguda splenektomi lojunda hematom ve 1 olguda kolesistektomi lojunda koleksiyon gelişti. Splenektomi sonrası 2 olguda yatış gerektiren enfeksiyon saptandı. Hiçbir olguda splenektomi sonrası sepsis izlenmedi. Splenektomiden 1,5 yıl sonra ileum ve çekumda perforasyon saptanan hemofagositik hastalık tanılı bir olgu kaybedildi. Sonuç: Splenektomi hemolitik hastalıklarda hemoliz bulgularını ve transfüzyon ihtiyacını azaltmak amacıyla uygulanan güvenilir ve komplikasyon oranı düşük bir cerrahi seçenektir. Olgularda kolelitiasis varlığında veya profilaktik olarak eş zamanlı kolesistektomi de yapılabilmektedir. Anahtar kelimeler: Hemolitik hastalık, splenektomi, kolesistektomi