Hepatit B tanısı ile takip edilen hastalarda hepatosellüler kanser sıklığının araştırılması

Amaç: Bu çalışmada Hepatit B tanısı ile takip edilen hastaların Hepatosellüler Karsinom (HSK) gelişme riskinin belirlenmesi, HSK'li hastaların özelliklerinin araştırılması ve literatür verileri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yöntem ve Gereçler: Ocak 2014-Aralık 2022 tarihleri arasında Harran Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji BD bünyesinde takip edilen Hepatit B tanılı hastalar HSK gelişimi açısından taranmış, çalışma değerlendirilme kriterlerine uygun 1275 hasta çalışmaya dahil edilmiş ve HSK tanısı konulan 60 hasta ayrıntılı olarak değerlendirilmiştir. Tüm hastalarda yaş, cinsiyet, ek hastalıkları, hastalık süreleri, HBsAg, HBeAg, Anti-HBe, Delta Antikoru, HBV DNA, Anti-HCV, AST, ALT, ALP, GGT, AFP, ultrasonografi aldıkları tedaviler değerlendirilmiştir. HSK'li hastalarda ek olarak kanserin evreleri, hangi tedavileri aldıkları ve surveyansı değerlendirilmiş, veriler SPSS 24.0 programında istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Bulgular: Çalışmaya alınan 1275 hastanın 525'i (%41,2) kadın, 750'si (%58,8) erkek ortalama yaş 40,92±14,78 (dağılımı 18-89) yaş idi. Hastalık süresi ortalama 79,01±63,05 ay idi. Hastaların 674'ünün (%52,9) Hepatit B taşıyıcısı, 338'inin (%26,5) HBeAg negatif kronik hepatit B, 84'ünün (%6,6) HBeAg pozitif kronik hepatit B ve 179'unun ise (%14) HBV'ye bağlı siroz olduğu tespit edilmiştir. Bu hastaların 60'ında (%4,7) HSK tespit edilmiştir. HSK'lı 60 hastanın 11'i (%18,3) kadın, 49'u (%81,7) erkek ve ortalama yaş 61,87±11,82 (dağılım 25-87) yaş idi. HSK hastaların %43,3'ünde en sık diyabetes mellitus (DM) olmak üzere ek hastalık saptanmıştır. 6 (%10) hastanın delta antikoru sonucunun ve 2 (%3,3) hastanın anti-HCV sonucunun pozitif olduğu saptanmıştır. HSK tanılı olguların, AST düzeyleri 147,45±154,06, ALT düzeyleri 94,68±180,38, ALP düzeyleri 219,11±234,87, GGT düzeyleri 153,07±132,64 ve AFP düzeyleri 11663,00±34992,92 olarak tespit edilmiştir. HSK tanılı olguların 54'ü (%90) sirotik idi, ek olarak 5'inde (%8,3) hepatosteatoz, 7'sinde (%11,7) safra kesesinde taş tespit edilmiştir. Olguların 40'ında (%88,7) 1 adet lezyon, 3'ünde (%5) 2 adet lezyon, 4'ünde (%6,7) 3 adet lezyon ve 13'ünde (%21,7) ise 4'ten fazla lezyon bulunduğu görülmüş ve lezyon boyutları ortalama 5,63±3,44 cm'dir. Hastaların 11'inin (%18,3) transartelyel kemoembolizasyon (TAKE), 2'sinin (%3,3) radyofrekans ablasyon (RF), 4'ünün (%6,7) sorafenib tedavisi aldığı, 10'una (%16,7) nakil yapıldığı ve 33'ünün (%55) ise doğal seyrinde takip edildiği saptanmıştır. Sonuç: Kronik HBV son yıllarda gelişen tedavi yöntemlerine rağmen bölgemiz için hala HSK'nın önemli bir sebebidir. Kronik hepatit B hastalarında HSK sıklığı %4,7 olarak saptanmış olup, bu hastaların yaklaşık yüzde doksanı sirotik zeminde gelişmişti. Hastalar genelde ileri evrede saptanmış olup yaklaşık %20'sinde küratif tedavi, %30 palyatif tedavi uygulanabilmiş, yaklaşık yarısı doğal seyrinde takip edilmiştir. Kronik hepatite B'li hastaların, özellikle sirotik hastaların daha iyi takip edilmesi, HSK'lı hastaların erken dönemde tespitini ve daha iyi sonuçlar elde edilebilmesini sağlayabilir. Anahtar Kelimeler: Hepatit B, siroz, hepatoselüler karsinom