Hepatit B yüzey antijen seroklirensi olan kronik hepatit B hastalarında hepatoselüler karsinom gelişimi (10 yıllık tek klinik deneyimi)

Giriş ve Amaç:Hepatit B virüsü (HBV) enfeksiyonu, dünya genelinde karaciğer sirozu ve hepatoselüler karsinomun (HSK) önde gelen nedenlerinden biridir. HBV'ye bağlı kronik enfeksiyon sırasında viral replikasyonun sürmesi, hepatosit hasarı ve fibrozisin ilerlemesine yol açarak HSK gelişim riskini artırır. Kronik hepatit B hastalarında HBsAg'nin kaybı, "fonksiyonel kür" olarak tanımlanır ve hastalığın seyrinde en arzu edilen sonlanım noktasıdır. Ancak literatürde seroklirens sonrası HSK riskinin tamamen ortadan kalkmadığı ve özellikle ileri yaş ve sirozu olan hastalarda devam ettiği bildirilmektedir. Bu çalışma, HBsAg seroklirensinin HSK gelişimine etkisini ve seroklirens sonrası dönemde HSK risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak tasarlanan çalışma, 2013–2023 yılları arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi'nde kronik hepatit B tanısıyla izlenen 6836 hastanın verilerini içermektedir. Bu hastalardan 259'unda HBsAg seroklirensi geliştiği saptanmış; bu olgular izleme alınmıştır. Seroklirens sonrası 22 hastada HSK gelişmiş ve bu hastalar "vaka", HSK gelişmeyenler "kontrol" grubu olarak değerlendirilmiştir. Demografik ve klinik veriler hastane kayıtlarından elde edilmiş; yaş, cinsiyet, HBV enfeksiyon süresi, siroz varlığı, REACH-B skoru ve laboratuvar parametreleri kaydedilmiştir. Gruplar arası farklar Student t testi, Mann–Whitney U testi ve ki kare testi ile analiz edilmiş; HSK gelişimini öngören faktörler tek ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri ile belirlenmiştir. Bulgular:HBsAg seroklirensi gelişen 259 hastanın %65,3'ü erkek olup, seroklirens yaşı ortalama 60,7 ± 12,1 yıl olarak saptandı. İzlem süresince 22 hastada (%8,49) HSK gelişti. HSK gelişen olgularda seroklirens yaşı daha yüksek olmakla birlikte, çok değişkenli analizde bağımsız risk faktörü olarak saptanmadı. Siroz varlığı, yüksek REACH-B skoru ve kısa HBV enfeksiyon süresi, HSK gelişimi için bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi (her biri için p < 0,05). Erkek cinsiyet ve ileri yaş univaryant analizde önemli bulunmasına karşın, çok değişkenli modelde bağımsız prediktör olarak kalmadı. Seroklirensin spontan veya antiviral tedaviye bağlı olması, HSK riski üzerinde anlamlı fark yaratmadı. Sonuç:HBsAg seroklirensinin sağlanması, kronik hepatit B enfeksiyonunun doğal seyrini olumlu yönde değiştirmekle birlikte HSK riskini ortadan kaldırmamaktadır. Siroz varlığı, yüksek REACH-B skoru ve kısa HBV enfeksiyon süresi HSK gelişim riskini artıran en önemli faktörlerdir. Bu nedenle seroklirens sağlanan hastalarda, özellikle sirotik, yüksek REACH-B skoruna sahip, ileri yaş ve erkek hastalarda uzun süreli ve düzenli HSK izlemi yapılması gerekmektedir. Bulgularımız, seroklirens sonrası döneme yönelik bireyselleştirilmiş izlem protokollerinin geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Anahtar kelimeler:HBsAg seroklirensı, hepatoselüler karsinom, kronik hepatit B, risk faktörleri, siroz.