Hidayet bağlamında fıtrat ve çevre

İslam âlimleri insanı tanıma konusunda insanın yaratılış ve eğilimleri anlamına gelen fıtrat kavramını kullanmışlardır. Fıtrat Kur'ani bir kavramdır. İnsanların hepsi aynı özden meydana geldikleri için ortak kabiliyetleri ve özellikleri vardır. Yaratıcıyı arama ve inanma ihtiyacı bütün insanların fıtratında var olan bir duygudur. İnsanda bulunan hakikati arama ve inanma ihtiyacı doğuştan ve nötr iken zamanla aile ve çevrenin etkisi neticesiyle şekillenir. İnsan düşünen, sorgulayan ve neden sonuç ilişkisi kuran bir varlık olduğu için varlığını sorgulama ve idrak edebilme kapasitesine sahiptir. Fıtrattaki inanma ihtiyacı akıl ve vahiy doğrultusunda şekillenirse insan yaratılış gayesine ulaşır. İnsanın fıtratına hidayete meylettiren duygular hâkimdir. Hidayet insanın dünya ve ahiret saadetini elde etmesinin yoludur.