Factors controlling the cation exchange between geosynthetic clay liners and compacted subsoils during hydration

Bu çalışmada, katyon değişimini etkileyen parametrelerden hidrasyon süresi, birim alan başına bentonit kütlesi (BABBK), alt zemin su içeriği ve düşey yük etkisini incelemek amacıyla üç farklı GKÖ ile hidrasyon deneyleri yürütülmüştür. Bu deneyler sonucunda, hidrasyon süresi arttıkça GKÖ'lerin su içeriği arttığı, ancak 4. haftadan sonra su içeriğinin dengeye ulaştığı gözlemlenmiştir. Alt zemin su içeriğinin artmasıyla GKÖ'lerin nihai su içeriğinin arttığı görülmüştür. Ayrıca, BABBK artışının GKÖ'lerin nihai su içeriğinde azalmaya sebep olduğu saptanmıştır. Düşey yükteki artışın ise bentonitlerin şişmesini kısıtlayarak nihai su içeriğinde hafifçe azalmaya sebep olduğu gözlemlenmiştir. Bağlı katyon analizleri sonucunda, hidrasyonun erken dönemlerinde alt zemin su içeriği arttıkça katyon değişiminin azaldığı görülse de 180 günlük hidrasyon deneylerinde tam tersi bir sonuç elde edilmiştir. Öte yandan, düşey gerilmedeki artış, GKÖ ile alt zemin arasındaki teması iyileştirerek katyon değişiminin gerçekleşmesini kolaylaştırmıştır. Ayrıca, hidrasyon süresi sonunda alt zeminlerin su içerikleri derinliğe bağlı olarak belirlenmiştir. Hidrate edilen GKÖ'nün BABBK'sı arttıkça alt zemin su içeriğinin düştüğü görülmüştür.