Hirsutizm ve serum çinko düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada amacımız serum çinko düzeyleri ile hirsutizm arasında ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Çalışma kesitsel ve vaka kontrol çalışması olarak Ekim 2017-Haziran 2018 tarihleri arasında, Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Ergen Sağlığı Bilim Dalında yürütülmüştür. Hirsutizm nedeniyle polikliniğimize başvuran ya da fizik muayenesinde hirsutizm saptanan 12-19 yaşlar arasındaki 102 kız ergen çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların serum çinko değerleri karşılaştırılmıştır. Hirsutizme neden olacak diğer hastalıklardan ayırım yapmak için tüm olguların karaciğer ve böbrek fonksiyon testlerine, estradiol, total testosteron, DHEAS, AS, LH, FSH, SHBG, prolaktin düzeylerine ve tiroid fonksiyon testlerine bakılmıştır. Serum çinko düzeyleri atomik absorbsiyon spektrofotometri metodu ile ölçülmüştür. Çalışmaya hirsutizmi olan 51 hasta ve 51 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 102 olgu dahil edilmiştir. Hirsutizm grubundaki hastaların yaş ortalaması 16,11±1,47 (min-maks:12,10-19,0) yıl, kontrol grubunun ise 15,5±1,40 (minmaks:12,11-17,90) yıl olduğu saptanmıştır. Olguların %37,3 idiyopatik hirsutizm, %35,3 polikistik over sendromu (PKOS), %27,4 idiyopatik hiperandrojenizm olarak saptanmıştır. Hasta grubunda ortalama çinko düzeyi 102,57±11,63µg/dl (min-max:79.5139,05), kontrol grubunda ise 100,87±16.70 µg/dl (min-max:69,19-146.71) olarak görülmüştür. İstatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmamıştır. Çalışmaya katılan hirsutizmli olguların pubik kıllanma derecelerinin karşılaştırılmasında, evre 5 olanlarda diğer grup ve kontrol grubuna göre daha fazla 43 (%84,3) olduğu görülmüştür (p<0,001). Testosteron seviyesi ile serum LH seviyesi arasında (r=0,595) (p<0,001), testosteron ile FSH arasında ise orta derecede pozitif bir korelasyon saptanmıştır (r=0,259) (p=0,066). Testosteron düzeyi ile MFG skoru arasında orta derecede bir pozitif korelasyon görülmüştür (r=0.373) (p=0,007). Menarş yaşı ile estradiol negatif (r=-0,349), androstenedion ise pozitif korelasyon görülmüştür (r=0,305) (p=0,039). AS ile testosteron arasında pozitif bir korelasyon da dikkat çekmektedir (r=0,657) (p<0,001). Anahtar sözcükler: Hirsutizm; çinko; testosteron; menarş yaşı; estradiol