Hisarcık-Espey bölgesi bor endüstri atıklarında eser elementlerin tayini ve lityumun değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı Emet borik asit fabrikası atığı olan borojipsin karakterizasyonunu yaparak, bu atıkdan lityumu kazanmaktır. Bunun için öncelikle atığın optimum çözünürlük şartları tayin edilmiştir. Buradaki parametreler çözücü, kalsinasyon sıcaklığı, kalsinasyon süresi, karıştırma süresi ve katı/sıvı (K/S) oranıdır. Elde edilen en uygun koşullarla çözeltiye geçirilen lityumun, seçimli adsorban olarak bilinen lityum iyon elekleri ile kazanılması çalışılmıştır. Bu amaçla iki tip iyon-elek kullanılmıştır. Bunlardan birincisi LiMn2O4'ün asit ile muamelesi sonucu elde edilen ?-MnO2, diğeri de LiMn2O4'ten bir miktar manganın nikelle yer değiştirmesi sonucu elde edilen LiNi0,5Mn1,5O4'ün, asit ile muamelesi sonucu oluşan nikelli iyon elektir. Her iki iyon eleğin öncelikle hangi asit kullanıldığında yüksek Li+ bırakma özelliğine sahip olduğu tespit edilmiş, daha sonra belirlenen asit kullanılarak oluşan eleklerle, eleklerin maksimum Li+ adsorplama, geri bırakma kapasiteleri ve çözünen mangan, nikel oranları araştırılmıştır. Bunun için LiOH çözeltisi ile çalışılmış ve optimum pH, süre, sıcaklık, konsantrasyon ve adsorban miktarı tespit edilmiştir. Daha sonra tespit edilen en uygun koşullarda adsorbanların, borojips numunesinden ve belgeli standart referans maddeden lityum adsorplama kapasitelerine ve geri bıraktırma verimlerine bakılmıştır. Sonuçlar sentetik çözelti ile yapılan deney sonuçları ile uyumludur.