Hisse senedi piyasalarında anomaliler ve bunları açıklamak üzere geliştirilen davranışsal finans modelleri İMKB`de bir uygulama

Bu tez çalışması, hisse senedi piyasasında gözlemlenen ve uluslararasıliteratürde de varlığı kanıtlanan fiyat anomalilerinin (düşük reaksiyon ve yüksekreaksiyon) Türkiye piyasasında da geçerli olup olmadığını araştırmak, ve sözkonusu anomalileri davranışsal finans modelleri kapsamında değerlendirmekamacıyla yapılmıştır.Tez çalışması literatür taraması ve uygulama olmak üzere iki anabölümden oluşmaktadır. Tezde teorik yapı üç ana bölümde ele alınmıştır. Birincibölümde; Hisse senedi kavramı, karar verme sürecinde etkili olan bilgi kavramıve önemi, hisse senedi piyasasında yatırımcılar ve özellikleri, hisse senediyatırımlarında fiyat tespiti konusu incelenmiştir. Tezin ikinci bölümünde;Davranışsal finansın temellerine ilişkin geniş bir literatür taraması yapılmış,konuya ilişkin teorik çalışmalar özetlenmiştir. Bu kapsamda, Ekonomide vePsikolojide karar verme kavramı, Beklenen Fayda Teorisi, Beklenti Teorisi vePsikolojik ön yargılar incelenmiştir. Üçüncü bölümde; Hisse senedi piyasasındagözlemlenen anomaliler (takvimsel anomaliler ve fiyat anomalileri) vedavranışsal finans modellerine ilişkin detaylı teorik bilgi verilmiştir.Tezin dördüncü-uygulama bölümünde; dünya piyasalarındagözlemlenmekte olan fiyat anomalilerinin MKB'de de var olup olmadığıaraştırılmakta, elde edilen bulgular ve bunların gerekçeleri davranışsal finansmodelleri kapsamında tartışılmaktadır. Bu kapsamda, Ocak 1992-Aralık 2004yıllarına ilişkin MKB'nin fiyat davranışı, hem uzun dönem hem de kısadönemde oluşturulan hipotez testleri ile ampirik olarak analiz edilmiştir. Analizdehisse senetlerine ilişkin anormal getirilerden yararlanılmıştır. Model olarak;pazarın (endeksin) getirisi üzerindeki getiriyi anormal getiri olarak alan CARmodeli kullanılmıştır. Araştırmada, uzun dönem, aşırı reaksiyon anomalisiniölçmek üzere, 3-5 yıllık kazanan/kaybettiren portföyleri oluşturulmuş ve buportföylerin takip eden 3-5 yıldaki performansları gözlenmiştir. Elde edilensonuçlar literatürü destekler nitelikte, geçmişte kazandıran hisse senetlerindenoluşan portföylerin takip eden dönemde kaybettirdiği yada daha azkazandırdığı, kaybettiren portföylerin ise takip eden dönemde kazandırdığısaptanmıştır. Kısa dönem yetersiz reaksiyon anomalisini ölçmek üzere, hissesenetlerine ilişkin olarak kamuya açıklanmış bazı temel bilgiler (şirket birleşmekararları, temettü ödeme kararları ve sermaye artırım kararları gibi) test edilmişve istatistiki olarak anlamlı ve literatürle tutarlı sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilensonuçlar MKB'de hem uzun dönem aşırı reaksiyon hem de kısa dönem yetersizreaksiyon anomalisinin geçerli olduğu, ve bu anomali bulgularındanyararlanılarak hem uzun dönemde hem de kısa dönemde ortalamanın üzerindekazançlar sağlamanın mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.