HIV/AIDS hastalarının irdelenmesi ve endokrinolojik patolojilerinin değerlendirilmesi

İnsan immün yetmezlik virüsü (HIV), edinsel immün yetmezlik sendromu (AIDS)'nun etkenidir.Günümüzde AIDS, ölümcül bir hastalık olmaktan çıkıp ömür boyu tedavi gerektiren kronik bir hastalık haline gelmiştir. HIV enfekte kişiler, metabolik ve endokrinolojik bozuklukları geliştirmek için artmış risk altındadırlar. Bu tez çalışmasında takip edilen HIV pozitif hastaların retrospektif değerlendirilmesi ve endokrinolojik patolojilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışma Haziran 2009-Eylül 2015 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları kliniğinde yapıldı. Bu tarihler arasında takip edilen HIV ile enfekte hastalar retrospektif olarak değerlendirildi.Hastalarda endokrin disfonksiyonların değerlendirilmesi amacıyla istenen GH, IGF-1, TSH, fT3, fT4, vitamin D, PTH ve DEXA sonuçları kaydedildi. Takibe alınan 91 hastanın yaş ortalaması 38,7 ± 11,6 bulundu. Hastaların % 82.4'ü erkek, % 17,6'sı kadındı.İlk başvuruda bakılan HIV RNA (ortalama ± standart sapma) 1.272.492 ± 2.982.712 kopya/ml olarak saptandı.CD4 sayısı, hastaların %61,6'sında 350/mm3'ün altında saptandı.En sık rastlanan kategori B ve C hastalıklar kandidiyazis (%14,6) ve HIV erime sendromu (%12,3) idi. Antiretroviral tedavi başlanan hastalarda en sık başlanan kombinasyon, %63,7 oranıyla tenofovir/emtrisitabin+efavirenz idi. Hastaların tedavi öncesi ile 3. ay, 3. ay ile 6. ay, 6. ay ile 1. yıl ve 1. yıl ile 2. yıl arasında CD4 artışıbütün aralıklarda istatistiksel olarak anlamlı saptandı. Hastaların %82,8'inde vitamin D eksikliği saptanırken %17,2'sinde vitamin D düzeyi normal olarak saptandı (p:0,001).Hastaların %46,6'sında düşük fT4 saptandı. fT4 düşüklüğü saptanan hastaların %53,7'sinin CD4 düzeyi <200 idi. CD4 düzeyi azaldıkça düşük fT4 sıklığının arttığı saptandı. Çalışmamızda hastaların ortalama HIV RNA değerinin yüksek olması, hastaların çoğunluğunun CD4 değerinin düşük olması geç evrede başvurduklarını desteklemektedir. Endokrinolojik patolojilerinin mekanizmasının aydınlatılması ve komplikasyonların önlenmesi için daha çok hasta ile daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: İnsan İmmün Yetmezlik virüsü (HIV), Edinsel İmmün Yetmezlik Sendromu (AIDS), Antiretroviral Tedavi.