Hizan (Bitlis) yöresinde yetişen Buttum (Pistacia khinjuk L.) ağaçları üzerine yapılan antep fıstığı aşılamalarında rakım ve çeşidin aşı performansı üzerine etkileri

Araştırma ve çalışmalar, Bitlis ili Hizan'a bağlı Döküktaş, Göktepe ve Nuh (Ballı) köylerinde 2017-2018 yılları içerisinde yürütülmüştür. Araştırmada, çalışma yapılan farklı lokasyonlarda bulunan Buttum (Pistacia khinjuk L.) üzerine T-göz aşısı yöntemiyle Siirt, Kırmızı Uzun ve Atlı ile Uygur çeşitleri aşılanmıştır. T-göz aşısı haziran ayı içerisinde yapılmıştır. Çeşitler arasında ise en yüksek aşı başarısı Siirt (%86-90) çeşidinden elde edilmiştir. Siirt çeşidini ise %76-78 ile Uzun ve %70 ile Kırmızı çeşitleri izlemiştir. Erkek çeşitler arasında başarı ise Atlı çeşidi için %87,5-100, Uygur çeşidi için ise %75-85 olarak izlenmiştir. 2015-2016 yıllarında aşılamalardan önce aşıya hazırlık budamasının sonbaharda yapılması, aşılama zamanında anaç üzerinde fazla yara açılmasının önlemesi sağlamak amacıyla aşıya hazırlık budamaları ile aşıya hazır hale getirilmiştir. Bu araştırmada buttum (Pistacia khinjuk L.) ağaçlarına zamanında yapılan budama ve budama sonrası aşıya uygun sürgünlerin tespit, korunması, aşı öncesi sürgün bakımlarının yapılıp, fazla sürgünlerin kesilmesi, ayrıca günlük aşı kalemi kullanımının aşı başarısı üzerine olumlu etki yaptığı saptanmıştır.