Hoca Dehhânî Divanı'ndaki ilk 25 gazelin şerhi

Bu çalışma, Anadolu sahası klasik şiirin ilk temsilcilerinden biri olan Hoca Dehhânî Divanı'ndaki ilk yirmi beş gazelin şerhinden oluşturmaktadır. Dinî-tasavvufî şiirler yazan çağdaşlarının aksine daha çok din dışı bir anlayışla şiirlerini kaleme alan Dehhânî'nin hayal dünyası ve şiir anlayışı hakkında tespitler yapmak amaçlanmıştır. Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde araştırmanın konusu, amacı, önemi ve yüzeysel olarak araştırmanın sistematiği açıklanmıştır. İkinci bölümde kuramsal temeller başlığı altında şerh, literatür ve Hoca Dehhânî hakkında bilgiler yer almaktadır. Üçüncü bölümde materyal ve yöntem başlığı altında materyal, kapsam ve sınırlılıklar, çalışmada karşılaşılan güçlükler ve çalışma metodu yer almaktadır. Dördüncü bölümde Hoca Dehhânî Dîvânı'ndaki ilk 25 gazelin şerhi yer almaktadır. Beşinci bölümde ise bulgular, tartışma, sonuç ve önerilere yer verilmiştir. Öncelikli olarak bu çalışmada seçilen gazellerin literatür taraması yapılarak daha önceden üzerinde çalışma yapılmamış olmasına dikkat edilmiştir. Gazeller klasik şerh yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Gazeller ilk aşamada bütün olarak verilmiştir. Şekil bakımından inceleme tablolar içinde verilmiştir. Akabinde beyitlerde geçen kelimelerin herkes tarafından bilinmediği düşünülerek anlamları verilmiştir. Sonra gazellerde geçen her beyit günümüz Türkçesine çevrilip şerh edilmiştir. Beyitler içerisinde kullanılmış olan mazmunlara, beyitlerde geçen kelimelerin klasik Türk şiirinde kullanım alanlarına ve kelimelerin mecazî ve tasavvufî anlamlarına çoğu zaman kaynak gösterilerek değerlendirmeler yapılmıştır. Tarihî, mitolojik ve dinî şahsiyetlere ne amaçla yer verildiği tespit edilmiş, çeşitli kaynaklar taranarak izah edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra şairin hangi çağrışımları kullanarak bunları bir araya getirmiş olduğu göz önünde bulundurularak incelenmiş olan her beytin sonunda edebî sanatlar açıklanmaya çalışılmıştır.