Hollanda hastalığı, Türkiye ekonomisindeki etkilerine ilişkin ekonometrik bir analiz

Hollanda hastalığı terimi, genellikle, doğal kaynak zengini ülkelerde ortaya çıkan ekonomik sorunları ifade etmek için kullanılsa da, Hollanda hastalığının sonuçlarını ortaya çıkarabilecek başka faktörler de bulunmaktadır. Özellikle, yabancı sermaye girişleri, karlı sektörlere odaklanarak ekonominin belirli sektörlerinde rekabet avantajının artmasını, ancak aynı zamanda yerel para biriminin değerlenmesi ve dış ticaret dengesinin değişmesi gibi sorunları beraberinde getirebilmektedir. Daha açık bir ifadeyle, yabancı sermaye girişleri de Hollanda hastalığına yol açabilmektedir. Türkiye Ekonomisi, 2001 ekonomik krizinden sonra, yerel politikalar ve küresel ekonomik konjonktürün bir sonucu olarak yüksek yabancı sermaye girişlerinin olduğu bir dönem yaşamıştır. Çalışmada, Türkiye Ekonomisi'nde yabancı sermaye girişlerinden kaynaklanabilecek bir Hollanda hastalığı hipotezi olup olmadığı ekonometrik olarak araştırılmıştır. VAR yönteminin kullanıldığı analizler 2003:1-2020:4 dönemini kapsamaktadır. Burada, toplam talep ve dış ticaret kanallarını dikkate alan iki ekonometrik model oluşturulmuştur. Toplam talep modeline ilişkin sonuçlar, yabancı sermaye girişlerinin tüketim harcamaları üzerinden ticarete konu olmayan sektörlerde bir büyüme ortaya çıktığını göstermektedir. Dış ticaret modeline ilişkin sonuçlar ise, yabancı sermaye girişlerinin neden olduğu döviz kurundaki bir değerlenmeyle ihracatın düştüğünü ve ithalatın arttığını, böylece ticarete konu sektörlerde bir küçülme ortaya çıktığını göstermektedir. Sonuç olarak, ilgili dönemde Hollanda hastalığı hipotezinin geçerliliğine ilişkin ampirik bulgular elde edilmiştir.