Bilişsel yeteneklerin epistemik standartları şekillendirmesi: Keyfilik itirazına karşı izinvericiliğin savunusu

Güncel epistemolojide iyi bilinen bir tartışma şu soru etrafında döner: Bir E kanıtlar bütünü verildiğinde, P önermesine karşı her zaman yalnızca bir epistemik olarak rasyonel doksastik tutum mu vardır? Bu soruya olumlu yanıt veren görüş Teklik (Uniqueness) olarak bilinirken, olumsuz yanıt veren görüş ise İzinvericilik (Permissivism) olarak bilinir. Teklik savunucuları, İzinvericilik'in rasyonel inanç hakkında istenmeyen bir sonuca yol açtığını öne sürer: Eğer İzinvericilik doğruysa, bir failin bir doksastik tutumu keyfi olarak benimsemesi rasyoneldir — bu itiraz keyfilik itirazı (the arbitrariness objection) olarak adlandırılır. Bu tez, İzinvericilik'i keyfilik itirazına karşı savunur. Birinci bölümde, Teklik ve İzinvericilik arasındaki anlaşmazlığı açıklayarak başlıyorum. İkinci bölümde, keyfilik itirazını ve buna verilen bazı başlıca yanıtları, özellikle Miriam Schoenfield'ın Standart-İzinvericilik'ini (Standard-Permissivism) ve Robert Mark Simpson'ın epistemik standartlar ile bilişsel yetenekler arasındaki etkileşime dair tezini tanıtıyorum. Üçüncü bölümde, keyfilik kavramını, onun farklı anlayışları ve ayrıca Jenny Yi-Chen Wu'nun Safçı Olmayan İzinvericilik'i (Impurist Permissivism) üzerinden ayrıntılı olarak inceliyorum. Dördüncü bölümde, Simpson'ın görüşünü geliştirerek bilişsel yetenekler ve epistemik standartlar hakkında bir açıklama sunuyorum ve ardından İzinvericilik'i keyfilik itirazına karşı bu görüş üzerine inşa ederek savunuyorum. Beşinci bölümde, bir failin izinverici bir durumda olduğunu rasyonel olarak kabul edebilse bile, bundan onun doksastik tutumunun keyfi bir şekilde oluştuğu sonucunun çıkmadığını, çünkü bu tutumun epistemik standartları ve bilişsel yetenekleri tarafından sistematik veya rastgele olmayan bir şekilde yönlendirildiğini ve şekillendirildiğini sonucuna varıyorum. Sonuç olarak, keyfilik itirazı geçerli değildir; dolayısıyla, kişi hâlâ kendisinin izinverici bir durumda olduğunu rasyonel olarak kabul edebilir.