Türkçe konuşan çocukların olgusal-olgudışı eylemler ile bilgisel kiplik eylemleriyle aynı cümle içinde etkileşim halindeyken olumsuzluğu kavrayışı

Bu tez, Türkçe konuşan çocukların olgusal ve olgudışı eylemler ve bilgisel kiplik eylemleri ile olumsuzluk arasındaki ilişkiyi nasıl yorumladıklarını araştırmaktadır. 60 okul öncesi (ortalama yaş: 5) ve 30 ilkokul çağındaki çocuğun (ortalama yaş: 8) test edildiği Deney 1, çocukların bilişsel olgusal eylemler bil- ve anla-, duygusal olgusal eylemler üzül- ve sevin- ile olgudışı eylemler san- ve düşün- ile aynı tümce içinde etkileşim halindeyken olumsuzluğu nasıl yorumladıklarını göstermeyi hedeflemektedir. Sonuçlar, 8 yaşındaki çocukların olumsuzluk kapsamı altında, hem olgusal hem de olgudışı eylemleri son derece başarılı bir şekilde yorumladıklarını, ancak okul öncesi çocukların, olumsuzluğu, özellikle olgudışı eylemlerle etkileşim halindeyken, yorumlamakta bazı zorluklar (olgudışı eylemleri olgusal eylemlermiş gibi yorumlama, olgudışı eylemlerin öznelerine yanlış inanç atayamama, olumsuz tümceleri olumlu tümcelermiş gibi yorumlama ve yalnızca tümceciğin doğruluk değerine odaklanma gibi) yaşadıklarını göstermiştir. Deney 2 ise çocukların olumsuzluğu, bilgisel kiplik eylemleriyle aynı cümle içinde etkileşim halindeyken nasıl yorumladığını araştırmaktadır. Okul öncesi yaştaki 18 çocuğun test edildiği Deney 2, bu etkileşimin ediniminin ve doğru bir şekilde yorumlanmasının çocuklar açısından ne kadar zor olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, Türkçe konuşan çocukların güçlü-olumsuz bilgisel kiplik yapılarını, zayıf-olumsuz bilgisel kiplik yapılarına göre daha çok tercih ettiklerine ve güçlü yapılardaki kapsam ilişkilerini zayıf yapılara da genellediklerine işaret etmektedir.