Hsüan-Tsang'ın seyahatnamesi (7. yüzyıl) metin çevirisi ve değerlendirme

Çin ile Batı Göktürkler arasında süren savaşlar sırasında, T'ang Sülalesi İmparatoru T'ai-tsung, ülke dışına çıkma yasağı koymuştur. Bu yasağa rağmen Hsüan-tsang adında bir Budist rahip Budizm'in öğretisini tam anlamıyla Budizm'in doğduğu yerde öğrenebilmek amacıyla 627'de gizlice Hindistan'a doğru yola çıkmıştır. Ancak, Hindistan'a gidebilmesi için Batı Göktürklerin denetiminde olan Türkistan'dan geçmek zorundaydı ve böylelikle Suyab'da bulunan T'ung Yabgu Kağan'dan yolculuğu için geçiş izin almıştır. Suyab'dan sonra Kırgızistan üzerinden Özbekistan'ı ve Afganistan'ı geçerek Hindistan'a ulaşmıştır. Burada bir süre Budizm ile ilgili eğitim alarak ve de gerekli kitapları yanına alarak 645'te Çin'in başkenti Ch'ang-an'a ulaşmıştır. Döndükten sonra İmparator T'ai-tsung, Hsüan-tsang'ı bağışlamıştır ve gezi hatıralarını yazması emrini vermiştir. Hsüan-tsang bu gezi hatıralarını 646'da ?Büyük T'ang Sülalesi'nin Batı Bölgeleri Seyahatnamesi? adıyla tamamlamıştır.7. yüzyıl Orta Asya Türk tarihi ve kültürü araştırmaları için önemli bir kaynak olan Hsüan-tsang'ın yazdığı bu seyahatnamenin, metin çevirisi ve değerlendirmesi üzerine bir çalışma hazırlanılmıştır.