Hume'da giderilemeyen merakın değeri

Epistemik özneler bilmediklerini merak ederler. Ancak onların merak ettikleri bazen yalnızca bilinmeyen değil, aynı zamanda kısıtlı zihinsel yetileri ve bilişsel kapasiteleri nedeniyle onlar için bilinemezdir. Bu tezde iki tür merak arasında ayrım yapılmaktadır. Giderilebilen merak bilinebilen nesneler hakkındadır ve söz konusu nesnelerin bilgisiyle tatmin edilmesi epistemik olarak olanaklıdır. Giderilemeyen merak ise bilinemeyen nesneler hakkındadır ve bu nedenle tatmin edilmesi epistemik olarak olanaksızdır. Bir yandan teorik bir yandan da tarihsel olan bu tez, giderilemeyen merakın değerli olup olmadığı sorusunu sormakta ve bu soruya ilişkin olumlu bir yanıtı David Hume'un meraka dair açıklamalarından çıkarabileceğimizi göstermeyi amaçlamaktadır. Bu tezde İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme'nin ikinci kitabında yer alan "Merak veya Doğruluk Sevgisi" başlıklı bölümünün yeni bir yorumunu sunuyorum. Hume'un merak ile zevk arasındaki ilişkiye yönelik açıklamalarının onun merakın değerine ilişkin görüşlerini yansıttığını ileri sürüyorum. Hume'un birçok farklı konuya ilişkin şüpheci sonuçlara vardığı genel olarak kabul edilmektedir ve bu konulardan biri de nedenselliktir. Bu tezde Hume'un nedensellik hakkındaki merakını giderilemeyen bir merak örneği olarak alıyor ve meraka adanmış bölümü onun kendi giderilemeyen merakı ışığında okunmayı öneriyorum. Bu tezde sunulan yeni yoruma dayanarak giderilemeyen merakın Hume için epistemik özneye zevk verme kapasitesinden dolayı araçsal olarak değerli olduğu sonucuna varıyorum.