Hıyarlarda ovül-ovaryum kültürleri ve ışınlanmış polen tekniği ile spermidine ve putrescine uygulamalarının haploid embriyo uyartımına etkileri

Bu araştırmada hıyarlarda ovül kültüründe spermidine ve putrescine uygulamalarının haploid embriyo uyartımına etkileri araştırılmıştır. Çalışmada Sardes Fı, Cemre Fı, Altay Fı, Toros Fı ve Langa olmak üzere 5 farklı çeşit kültüre alınmış; ovül kültürü, sıvı kültür uygulamaları ve ışınlanmış polen tekniği ile birlikte 3 farklı yöntem kullanılarak haploid bitki elde edilmeye çalışılmıştır. Ovül kültürü uygulamalarında embriyo uyartımı için 0.04 mg/l TDZ ile takviye edilmiş MS besi ortamı kullanılmıştır. Poliaminlerin etkisini araştırmak için spermidine (Spd) ve putrescinenin (Put) 40, 80, 120, 160 ve 200 μM/l dozda ayrı ayrı ve ikisi birlikte 80, 160, 240, 320 ve 400 μM/l (1:1, v/v) dozları kullanılmıştır. Ovül kültürü denemeleri sonucunda genotiplere göre ovül gelişim oranlarında Sardes Fı çeşidi Spd+Put içeren ortamlarda, Cemre Fı çeşidi Spd, Spd+2.4D içeren ortamlarda, Altay Fı çeşidi Put içeren ortamlarda, Toros Fı çeşidi 2.4D ve Spd içeren ortamlarda ve Langa çeşidi Put içeren ortamlarda, kontrol ortamlarına göre daha iyi sonuçlar vermiştir. Sıvı kültür uygulamasında embriyo uyartımı için 0.04 mg/l TDZ ile takviye edilmiş MS besi ortamı kullanılmış ve Spd 160 μM/l, Put 160 μM/l ve Spd + Put 320 μM/l (1:1, v/v) dozlarında eklenerek etkileri araştırılmıştır. Spd ve Put içeren ortamlarda daha iyi sonuçlar elde edilmiş, denemenin devamında embriyo gelişim ortamlarına alınan ovüllerden Sardes Fı, Cemre Fı ve Altay Fı çeşitlerinde embriyolar elde edilmiştir. Işınlanmış polen tekniği için Co60 ışın kaynağında 300 Gy dozda ışınlama yapılmış ve kullandığımız hıyar çeşitlerinden, Langa çeşidi hariç toplam 14 adet haploid bitki elde edilmiştir.