Hızlı üreyen mikobakterilerin antitüberküloz ilaçlara duyarlılıklarının belirlenmesi

Çevrede yaygın olarak bulunan hızlı üreyen mikobakterilere (HÜM) bağlı enfeksiyonlar, hem immün sistemi baskılanmış hem de immün sistemi sağlam olan hastaları etkileyebildiğinden klinik öneme sahiptir. HÜM'e bağlı enfeksiyonların tedavisi; birinci basamak antitüberküloz ajanların birçoğuna dirençli olmaları, uzun süreli çoklu ilaç rejimi gerektirmesi, maliyetli oluşu ve ilaca bağlı toksisiteler nedeniyle zordur. Bu çalışma ile Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde izole edilen Mycobacterium fortuitum, Mycobacterium abscessus ve Mycobacterium chelonae izolatlarının in-vitro antimikrobiyal duyarlılık profillerinin araştırılması ve epidemiyolojik verilerin ortaya konulması amaçlanmıştır. 2013-2018 yılları arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi'nde izole edilen 35 M. fortuitum, 19 M. abscessus ve dört M. chelonae izolatı Löwenstein-Jensen (LJ) besiyerlerine pasajlanarak üretildi ve sıvı mikrodilüsyon yöntemi ile amikasin, sefoksitin, siprofloksasin, klaritromisin, doksisiklin, imipenem, linezolid, moksifloksasin ve tobramisin için Klinik ve Laboratuvar Standartları Enstitüsü – 'Clinical and Laboratory Standards Institute' (CLSI) önerilerine uygun olarak in-vitro antimikrobiyal duyarlılık profilleri belirlendi. M. abscessus izolatlarının %73.68'i (14/19) amikasine duyarlı bulundu; klaritromisine duyarlılıkları ise sırasıyla üçüncü günde %73.68 (14/19), 14. günde %21.05 (4/19) olarak saptandı. İzolatların tümü imipeneme duyarlıydı. M. fortuitum izolatlarının klaritromisine duyarlılık oranları; üçüncü gün %32.35 (11/34) iken 14. günde %2.94 (1/34) olarak belirlendi. İzolatların tümü (n=35) amikasin, siprofloksasin ve moksifloksasine duyarlı olarak saptandı. M. fortuitum izolatlarının hiçbirinde sefoksitin ve imipeneme direnç gözlenmedi. M. chelonae izolatlarının tümü (n=4) amikasin, tobramisin ve klaritromisine duyarlı bulundu. Sefoksitine duyarlı M. chelonae izolatı görülmedi. Tüm sonuçları toplu olarak değerlendirdiğimizde izolatların en duyarlı olduğu antimikrobiyal ajan amikasin iken en dirençli olduğu ajan doksisiklin olarak belirlendi. Sonuç olarak çalışmamız antimikrobiyal duyarlılık durumunun türler arasında farklılık gösterdiğini desteklemiş ve aynı zamanda hastanelerin kendi bölgelerindeki izolatların duyarlılık paternlerini bilmesinin ne kadar önemli olduğunu da göstermiştir. Şüphesiz hızlı üreyen mikobakterilerin kullanılan antimikrobiyallere duyarlılık durumlarını bilmek kadar doğru tür tayininin de tedavide kritik olduğunu unutmamak gerekir.