İbn Aşûr'un Et-Tahrîr ve't-Tenvîr tefsirinde belâgî tahliller

Her kitap yazıldığı dilin kuralları, incelikleri ve o dilde kullanılan söz sanatlarına riayet ederek yazılır. Durum insanlar için böyle iken Yüce Allah'ın kelamı Kur'an-ı Kerim'in bu meziyetlere haiz olmaması düşünülemez. Dolayısıyla Kur'an-ı Kerim'i tam anlamıyla anlamak ve açıklamak için onu belâgat ilmi çerçevesinde yorumlamak oldukça önemlidir. Erken dönemde yazılan ve günümüze kadar ulaşan, el-Vücûh ve'n-Nezâir, Garîbü'l-Kur'ân ve Meʿâni'l-Kur'ân gibi eserler de dilbilimi ve dil sanatlarını konu edinen tefsir faaliyetlerinin önemli yere haiz olduğunu göstermektedir. İslam tarihi boyunca bu tarz tefsir faaliyetleri devam etmiştir. 20. yüzyılda tefsirinde bu tür açıklamalara yer veren isimlerden birisi de Muhammed Tâhir İbn Âşûr'dur (1879-1973). İbn Âşûr, et-Tahrîr ve't-tenvîr adlı tefsirinde dilsel ve belâgî açıklamalar yaparken dilbilimin alt dallarından sarf, iştikâk, nahiv, belâgat gibi konuları sistemli bir şekilde incelemiştir. Tefsirini önemli ölçüde Arap şiiri, dilin kullanım kuralları ve önceki alimlerin ve dilcilerin sözlerini göz önünde bulundurarak yazmıştır. Dolayısıyla müfessirin açıklamaları yüzeysel ve düzensiz olmayıp belli bir yöntem çerçevesinde gerçekleşmiştir. Ayrıca ihtilaflı konularda bir tercihte bulunmuştur. Bulunduğu tercihlerin nerdeyse tamamında sebebini açıklamış ve karşı görüşü reddetmesinin nedenini belirtmiştir. Biz bu çalışmada İbn Âşûr'un belâgî tefsir yöntemini inceleyerek, belâgat ilmi açısından tefsirinin farkını ve katkılarını ortaya koymayı hedefledik. Açıklama, alıntı yapma ve örneklendirme kullanılarak söz konusu veriler uygun başlıklar altında işlenmiştir. Anahtar Kelimeler: İbn Âşûr, Tefsir, et-Tahrîr ve't-tenvîr, Belâgat, Belâgî Tefsir.