İbn Bâcce'nin "Risale fi İttisâli'l-Akli Bi'l-İnsan" adlı eserinin tahlil, tahkik ve tercümesi

Bu çalışmada, Endülüslü filozof İbn Bâcce'nin felsefe alanında yazmış olduğu Risale fi İttisâlü'l-Akli bi'l-İnsan isimli eserinin tahkik, tahlil ve tercümesi yapılmıştır. Eserin adından da anlaşılacağı üzere, insanın faâl akılla ittisâl kurma sürecini konu almakta, bu süreçte aklın ve ittisâlin nasıl olması gerektiği ve ittisâlin çeşitleri ele alınmıştır. Akıl konusu, felsefî düşünce geleneğinde çok önemli bir konuma sahiptir. Pek çok filozof tarafından ele alınan, varlığın hakikatini idrak eden cevher şeklinde tanımlanan akıl, bilgi nazariyesinin özünü teşkil etmektedir. İbn Bâcce, temelde insan ve insan mutluluğunu ele alsa da akıl onun bilgi nazariyesi için oldukça önemlidir. İnsanın düşünme yetisine sahip olması, onu diğer varlıklardan ayıran en büyük özelliğidir. Bu özellikteki insanda, varlıklar âlemindeki bilgilere sahip olacak güç de mevcuttur. İbn Bâcce'ye göre, akıl, kendisiyle akledilen bir kuvvettir. Bu aklî kuvvet, insanda belirli aşamalar halinde bulunur. Bu aşamalar üç mertebe şeklinde olup, bir mertebeden diğer mertebeye yükselmek mümkündür. İbn Bâcce'nin yazmış olduğu bu risalede, mertebeler detaylı olarak ele alınmıştır. Son mertebe, insan aklının en üst seviyeye ulaştığı faâl akıl mertebesidir. İnsan bu mertebede, hakikatleri kendisi ile görmektedir. Çalışmamızda İbn Bâcce'nin eserini incelemek, onun bu konudaki görüşlerinin ne'liğini de ortaya koyacaktır.