İç denetimin çalışanların performansına olan etkisinin belirlenmesi: İmalat işletmeleri üzerine bir araştırma

İç denetim yazında imalat sanayindeki yöneticiler, iç denetçiler ve çalışanlar açısından iç denetimin verimlilik boyutları ve niteliklerinin örgütsel ve bireysel çıktıları ile ilgili çalışmaların sayısı sınırlıdır. Literatürdeki bulgu eksikliğini gidermeye odaklanan bu araştırmanın amacı, iç denetimin imalat işletmelerindeki çalışanların performansına (görev performansı ve bağlamsal performans) etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmanın örneklemi, İç Anadolu bölgesinde faaliyet gösteren iç denetim birimi olan imalat sanayi işletmelerindeki çalışanlardan oluşmaktadır (n= 286). Bu çalışmada veriler, daha önce güvenilirliği ve geçerliği test edilmiş Onay (2021) ve Alzeban & Gwilliam (2014) tarafından geliştirilmiş olan iç denetimin etkinliği ölçeği ve Van Scotter & Motowidlo (1996), Goodman & Svyantek (1999) ve Pradhan & Jena (2017) tarafından geliştirilen çalışan performansı ölçeklerinden oluşan bir anket yardımıyla elde edilmiştir. Ölçeklerin güvenilirliği ve geçerliğini test etmeye yönelik ölçüm modelinin geliştirilmesi için Doğrulayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Daha sonra bu ölçüm modeli esas alınarak araştırma hipotezlerini test etmek için Yapısal Eşitlik Modellemesinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre iç denetimin etkinlik boyutlarından iç denetimin genel etkinliği, iç denetimde yönetimin desteği ve iç denetimin bağımsızlığı görev performansını pozitif ve anlamlı şekilde etkilediği ortaya konmuştur. Benzer şekilde iç denetimin etkinliği boyutlarından sadece iç denetimde yönetimin desteği bağlamsal performansı pozitif ve anlamlı şekilde etkilediği tespit edilmiştir. Son olarak çalışmanın bazı kısıtları vurgulanmış ve araştırma bulgularından çıkarımlar yapılarak iç denetim uygulamalarının imalat sanayi işletmelerindeki çalışan performansını nasıl iyileştirebileceğine dair öneriler ve gelecekteki araştırmalara yol gösterici tavsiyeler sunulmuştur.