İç ve dış egemenlik boyutlarıyla soğuk savaş sonrası başarısız devletler

Soğuk Savaş sonrası uluslararası barış ve güvenliğin yüzleştiği yeni tehditlerle birlikte Afrika ve Ortadoğu devletlerinde devlet başarısızlığı bir sorunsal haline gelmiştir. Özellikle iç ve dış egemenliklerinde kırılganlık yaşayan devletlerin küresel sisteme ayak uydurma çabaları yetersiz kalmıştır. Bu nedenle Sosyal ve siyasal örgütlenmenin temeli olan devletin yapısal ve işlevsel yetersizliklerine odaklanan "başarısız devletler" kavramı uluslararası toplumun öncelikli konuları arasına yerleştirmiştir. Küreselleşmenin getirdiği olumlu ya da olumsuz yenilikleri egemenliklerinde sindiremeyen devletlerdeki egemenlik anlayışı günümüz şartları ile uyum sağlayamamaktadır. Dolayısıyla bu durum kırılgan devlet yapılarındaki başarısızlığı arttırmaktadır. Literatürde "başarısız devletler" çatısı altında birçok ifadeyle kullanılan bu devletleri özellikle iç ve dış egemenlik bağlamında ele almak; analitik ayrımlarla sorunların kaynağını daha net bir çerçevede sunabilmek ve devlet başarısızlığındaki karmaşıklığı gidermek açısından önemli olmaktadır. Bu nedenle çalışmamızın amacı, Westphalia devlet egemenliğinin aşındığı iddialarının artmasına karşılık artan başarısız devletler söylemini, egemenlik bağlamında sorgulamak ve analiz etmektir. Bununla birlikte kavramın sosyal, hukuki ve siyasi sorgulamalarını yaparak ortaya çıkış nedenleri üzerinde durmaktır. Bu bağlamda durum çalışması kapsamında Kırılgan Devlet İndeksi'nde belirtilen en kırılgan 15 devlet incelenmiştir. Devlet başarısızlıklarının, yönetişim alanında farklı boyutları ve aşamaları bulunmasına rağmen temelde egemen-otorite yetersizliği konusunda ortak bir noktada birleştiği tespit edilmiştir. Küreselleşmenin egemenliğe etkisiyle birlikte ciddi anlamda meşruiyet ve egemenlik kaybı yaşayan devletlerin işlevlerini yerine getirmekte zorlandığı ortaya koyulurken, egemenliğin hala ulusal ve küresel tehditlere karşı istismar edilmeden sistemin güvenliği ve düzeni için kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.