İç Ege Bölgesi fındık genotiplerinin seleksiyon yolu ile ıslahı

Bu araştırma, İç Ege Bölgesi'nde yetiştirilen fındık genotiplerinin morfolojik ve kalite özelliklerini değerlendirmek ve ümitvar genotipleri tespit etmek amacıyla yürütülmüştür. Meyve ağırlığı ve zuruf boyuna göre makineli tarıma uygun olabilecek genotipler seçilmiştir. Selekte edilen genotiplerde kabuklu ve iç meyve ağırlığı, zuruf boyu, randıman, kabuk ve iç iriliği, göbek eni, kabuk inceliği belirlenmiş ve tartılı derecelendirme metoduna göre ümitvar genotipler tespit edilmiştir.Genotipler arasında kabuklu fındık ağırlığı, 2,66 g ile 3,07 g arasında değişmiş, en düşük değer 20 BL 06 ve 20 ÇE 08 genotiplerinde, en yüksek değer ise 20 ÇAL 178 genotipinde ölçülmüştür. İç fındık ağırlığı 1,33 g (20 ÇE 08) ile 1,54 g (20 ÇAL 178) arasında değişiklik göstermiştir.Kabuk iriliği bakımından, değerler 56,08 g (20 TA 05) ile 60,24 g (20 ÇAL 51) arasında ölçülmüş, iç iriliği ise 44,49 g (20 ÇE 08) ile 46,21 g (20 ÇAL 178) arasında değişmiştir. Kabuk kalınlığı açısından, en ince kabuk 0,7 mm ile 20 ÇV 116 genotipinde, en kalın kabuk ise 1 mm ile 20 ÇAL 62 genotipinde tespit edilmiştir. Zuruf boyu değerleri, 24,99 mm (20 BL 06) ile 43,9 mm (20 ÇE 09) arasında değişmiş, göbek eni ise 3,58 mm (20 TA 05) ile 5,46 mm (20 ÇAL 62) arasında ölçülmüştür. Randıman değerleri ise %48,87 (20 ÇE 09) ile %51,25 (20 ÇAL 51) arasında bir aralıkta yer almıştır.20 ÇAL 178, 20 ÇAL 51, 20 ÇV 116, 20 ÇV 91, 20 ÇAL 12, 20 ÇE 09, 20 ÇAL 62, 20 BL 06 genotipleri tartılı derecelendirme metoduna göre ümitvar seçilmiştir.Araştırma bulgularımızda iri, ince kabuklu, yüksek randıman değerine sahip kısa zuruflu ve makinalı tarıma uygun genotiplerin bölgede yetiştiği tespit edilmiştir.Bölgenin yüksek genetik çeşitliliğe sahip olduğunu ve bu çeşitliliğin korunması gerektiğini ortaya koymaktadır.Bu genotiplerin belirlenmesi, ıslah çalışmaları için önemli bir kaynak oluşturmaktadır. Bu genotiplerin ileride yürütülecek ıslah çalışmlarında değerlendirilmesi, fındık tarımı ve ülke meyveciliğine kazandırılması önem taşımaktadır.