İçtihadi hukuk çerçevesinde Türk Hukukunda seçimlerin yönetimi ve denetiminden sorumlu daimi kurullar

Temsili sistemlerde, yönetilenlerin yönetenleri etkileyebildiği en temel siyasi faaliyet seçimlerdir. Politik bir yarış olan seçimlerin, demokratik bir düzende gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu husus seçimlerin yönetiminin ve denetiminin belirli bazı kurallara göre yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Kimlerin seçme hakkını haiz oldukları, adaylık usulünün hangi şartlara bağlı olduğu, seçim propagandalarının nasıl yapılacağı gibi seçimlerin yönetimi ile bu kurallara uyulmaması durumunda denetimin hangi makam tarafından yapılacağı gibi seçimlerin denetimini ilgilendiren kurallar demokratik ve meşru bir seçim yapılmasını sağlamaktadır. Karşılaştırmalı hukukta seçimlerin yönetimi ve denetimine ilişkin oldukça farklı düzenlemeler bulunmakla beraber genellikle yönetim ve denetim faaliyetlerinin farklı organlarının görev ve yetkisine verildiği görülmektedir. Sadece Latin Amerika ülkelerinde, bu iki faaliyet seçim mahkemeleri adı altında tek bir organa verilmektedir.Türk seçim hukukunda seçimlerin yönetimi ve denetimi 1950 yılında kurulan, en başında üyeleri Yargıtay ve Danıştay'dan gelen Yüksek Seçim Kurulunun bulunduğu, hakim üyelerin yer aldığı alt seçim kurullarından oluşan hiyerarşik bir düzeni olan seçim teşkilatına verilmiş bir görevdir. Bu teşkilat 1961 ve 1982 Anayasaları ile düzenlenerek, seçimler anayasal güvenceye kavuşturulmuştur. Ancak, seçimlerin doğru ve dürüst şekilde gerçekleştirilmesi ile görevli olan bu teşkilata ilişkin düzenlemeler kurumsal ve işlevsel yönlerden incelendiğinde, bunların bazılarının seçme ve seçilme hakkını olumsuz şekilde etkilediği hatta bazı konularda anayasal güvenceyi neredeyse etkisiz hale getirdiği görülmektedir. Bu konu hakkında Danıştay, Yargıtay, Uyuşmazlık Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesinin hatta YSK kararlarına bakıldığında, aslında temelde teşkilata ilişkin bir nitelik sorunun bulunduğu tespit edilmektedir.