Oliver Twist?in Türkçe çevirilerindeki sözcük seçimlerinin ardındaki ideoloji

Ağustos 2006'da Radikal Gazetesi Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onaylı `100 Temel Eser' adlı dünya klasikleri listesindeki yapıtların tahrifata uğramış versiyonlarıyla ilgili bir `skandalı' ortaya çıkardı. Gazete, bir takım İslam eğilimli yayınevlerinin, ünlü dünya klasiklerini kendi İslam ideolojileriyle harmanlayarak yayımladıklarını tespit etti. Bu konu, eğitim, edebiyat ve çeviri gibi çeşitli ve aynı zamanda birbirleriyle ilintili alanlardan insanların dikkatini çekti. Bu tezin amacı, Charles Dickens'ın en ünlü yapıtlarından Oliver Twist'in (1838) Timaş, Damla, Nehir, Karanfil ve Tomurcuk Yayınevleri tarafından yayımlanan beş farklı kısaltılmış Türkçe versiyonunun ideolojik yönünü, çeviri sürecinde yapılan sözcük seçimleri açısından irdelemektir. Bu çalışmada, ideoloji kavramı,Türkçe versiyonları oluşturduğu varsayılan yayınevlerinin dünya görüşlerini teşkil eden inanç ve değerler bütününe gönderme yapan, söylemsel bir uygulama olarak algılanmaktadır. Oliver Twist' in beş Türkçe versiyonundaki birçok noktanın çeviri sürecinde ideolojik odaklı yönlendirmelere uğradığı Eleştirel Söylem Çözümlemesi (ESÇ) ile ortaya konmuştur. Şöyle ki, özgün metin ile beş farklı kısaltılmış Türkçe versiyonunun arasında çok fazla farklılık olduğu görülmektedir. Bu farklılıklar, dinsel-muhafazakar odaklı ideolojinin müdahalesini göstermektedir. Bu tez, ideoloji ve çeviri ilişkisini örneklem çalışması yoluyla inceleyerek, gelecekte başka çalışmaların önünü açacak sorular gündeme getirmeyi amaçlamaktadır.