İdiyopatik pulmoner fibrozis hastalarında çinko düzeyi ve hastalığın ağırlık düzeyine etkisi

Amaç ve Kapsam: İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF), olağan interstisyel pnömoninin (UIP) radyolojik ve histolojik özellikleri gösteren, nedeni bilinmeyen fibrozan interstisyel pnömonidir. İPF'nin spesifik nedeni bilinmemektedir. Çinko, organizma için esansiyel bir mineraldir. Çinko ayrıca anti-inflamatuar, antioksidan, anti-apoptotik molekül, kritik bir yara iyileştirme bileşeni ve solunum epitelinde DNA sentezi için bir kofaktör olarak da işlev görebilir. Bu çalışma ile amacımız İPF hastalarının serum çinko düzeyleri ile akciğerdeki fibrozis arasında ilişkisi olup olmadığını araştırmaktır. Materyal ve Yöntem: Çalışmamıza Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Göğüs hastalıkları bölümünde İPF tanısı alan 37 hasta ve 38 kontrol hastası dahil edilmiştir. Prospektif vaka kontrol çalışmadır. Hastaların poliklinik başvurusunda demografik verilerine, kanındaki çinko değerine, solunum fonksiyon değerlerine, radyolojik tutulumlarına bakılmıştır. Çinko düzeyleri laboratuvarda kolorimetrik yöntem ile ölçülmüştür. Veriler SPSS programına girilmiştir. Bulgular: İPF hastaların %10,8'i kadın ve %89,2'si erkek yaş ortalaması 65,8±8,8 yıl; kontrol grubunun % 84,2'si erkek yaş ortalaması 64,4±7,5 yıl olup kontrol grubu ile İPF hastaları arasında da istatistiksel açıdan anlamlı farklılık görülmemiştir (p= 0,526; p=0,465). İPF grupundaki serum çinko düzeyi ortalama 135,6±35,8'di, kontrol grupu çinko düzeyi ortalama 142,7±33,9'du. Serum çinko düzeyi açısından gruplar arasında anlamlı fark olmamasına karşın İPF hastalarının çinko düzeyi daha düşük saptanmıştır (p=0,156). İPF hastalarında radyolojik tutulumu %50'nin üzerinde olanlarda çinko düzeyi 135±39,6 radyolojik tutulumu %50'nin altında olanlarda 136±32,5'dir. İPF hastalarında radyolojik tutulumlarıyla serum çinko düzeyi arasında anlamlı korelasyon saptanmasa da radyolojik tutulumu %50'nin üzerinde olanlarda çinko düzeyi daha düşük saptandı. Sonuç: Çalışmamızda İPF hastalarının serum çinko düzeyi ile kontrol grubu arasında anlamlı korelasyon saptanmasa da İPF hastalarının serum çinko düzeyi kontrol grubuna göre düşük saptanmıştır. Yine İPF hastalarının radyolojik tutulumu %50'nin üzerinde olanlarda çinko düzeyi istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte radyolojik tutulumu % 50'nin altında olanlardan daha düşük saptanmıştır. Çinko düzeyi İPF hastalarında kontrol grubundan ve İPF hastalığı daha kötü olan (radyolojik tutulumu daha fazla olan) grupta istatistiksel olarak fark saptanmasada daha düşük saptanmıştır. Ancak bu durum hasta ve kontrol sayısının az olmasından kaynaklanmış olabilir. Literatürde İPF hastalarında çinko düzeyi ile ilgili çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamız da göstermektedir ki İPF hastalarında çinko düzeyinin araştırıldığı, daha fazla olgunun katıldığı çok merkezli çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. Anahtar kelmeler: İdiyopatik pulmoner fibrozis, çinko, radyolojik tutulum