İdrar yolu enfeksiyon etkenlerinin kromojenik agar besiyeri ile araştırılması

Amaç: İdrar yolu enfeksiyonlarının sebep olduğu klinik sendromlar, dünya çapında özellikle kadın hastalar üzerinde ciddi etki yaratmaya devam etmektedir. İdrar yolu enfeksiyonları (İYE), yoğun bakım ünitesinde meydana gelen hastane kaynaklı enfeksiyonların %20-50'sini oluşturur ve geriatri hastalar üzerinde önemli bir morbidite nedenidir. Yoğun bakım ünitesinde yatarak tedavi alan hastalar önemli sayıda hastane kaynaklı enfeksiyona maruz kalmaktadır ve bu hastalarda enfeksiyona neden olan mikroorganizmaların önemli bir çoğunluğu yüksek oranda çoklu ilaca direnç geliştirmektedir. Çalışmamızda, yoğun bakım hastalarından alınan idrar kültürlerinde, kromojenik besiyeri kullanılarak enfeksiyona neden olan patojenlerin doğrudan birinci plaktan tanımlanmasını ve buna bağlı olarak uygun ampirik tedavinin daha erken başlamasına olanak sağlamayı hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, T.C. Fırat Üniversitesi Hastanesi Merkez Laboratuvarı/Mikrobiyoloji Laboratuvarı'na Nisan 2023-Eylül 2023 tarihleri arasında yoğun bakım ünitelerinde yatan hastalardan rutin kültür için gönderilen 600 adet idrar örneği hem geleneksel yöntemler hem de kromojenik agar besiyeri (CHROMagar MH Orientation besiyeri, Fransa) ile incelenmiştir. %5 koyun kanlı Columbia agar, EMB (Eosin Methylene Blue) agar ve CHROMagar MH Orientation besiyerine ekimleri yapılan idrar örnekleri 35-37 °C' de aerobik ortamda 18-24 saat etüvde inkübe edilmiştir. İnkübasyon sonunda üreme saptanan besiyerlerinde geleneksel yöntemlerle patojenlerin identifikasyonları yapılmıştır. CHROMagar besiyerindeki renk pigmentasyonları üretici firmanın önerileri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için Chi-square kullanılmıştır (p<0.05). Bulgular: Çalışmamızda; 600 tane idrar örneğinin 207 tanesi pozitif idrar kültürü olarak değerlendirilmiştir. Hastaların takip edildiği yoğun bakım ünitelerine göre dağılımı %53,00 (n:318) anesteziyoloji ve reanimasyon yoğun bakım, %37,00 (n:222) dahili yoğun bakım, %10 (n:60) ise diğer yoğun bakım üniteleri olarak saptanmıştır. İdrar kültürlerinden en sık izole edilen tür Candida spp. (n=145) olmuştur. Escherichia coli (E.coli) (n=21) Gram negatif bakteriler arasında izole edilen en baskın tür olarak tespit edilmiştir. İdrar kültürlerinden izole edilen Gram pozitif bakteriler Enterococcus faecium (E.faecium) (n=4) ve Enterococcus faecalis (E.faecalis) (n=1)'dir. Kromojenik agarda tespit edilen türlerin pigmentasyonunun üretici firmanın talimatlarına uygun olduğu görülmüştür. Kanlı agar ve MacConkey agarda kontaminasyon olarak değerlendirilen 5 idrar örneği, CHROMagar MH Orientation besiyerindeki kültürlerinde saf kültür olarak patojen bakteri ürediği saptanmıştır Bu kültürlerde saf kültür olarak Enterococcus spp. (E.faecium (n=3), E.faecalis (n=2)) üremiştir. CHROMagar MH Orientation besiyerindeki üremelerin hiçbirinde kontamisyon saptanmamıştır. Geleneksel besiyerlerinde üreme olmadı şeklinde değerlendirilen 12 örnek de ise CHROMagar MH Orientation besiyerinde saf kültür olarak Candida spp. (C.albicans (n=4)) ve Enterococcus spp. (E.faecium (n=5), E.faecalis (n=3)) üremiştir. Sonuç: Çalışmamızın genel bulguları CHROMagarın tüm üropatojenlerin gelişimini desteklediğini ortaya koymuştur ve organizmaların renk morfolojilerine göre hızlı bir şekilde tanımlanmasını, karışık bakteri kültüründe bile 24 saat içinde kolayca üremesini sağlamıştır. İdrar kültürü pozitifliğinin cinsiyetlere göre dağılımına bakıldığında cinsiyetlere göre kadın cinsiyetinde toplam idrar kültüründe saptanan üreme pozitifliği toplam erkek cinsiyetinde saptanan üreme pozitifliğine göre Chi-square analizi anlamlı bulunmuştur (p=0,0003) (Tablo 4). Ayrıca çalışmamızda idrar kültürlerinde test edilen CHROMagar Orientation kromojenik besiyerinin, günlük iş yükünü ve gerekli tanımlama kiti sayısını önemli ölçüde azaltan, çekici ve kullanımı kolay tarama besiyerleri olduğu kanaatine varılmıştır.