II.Meşrutiyet Döneminde İstanbul'da Yayımlanan Başlıca Mecmualardaki Eğitim Bilimleri ile İlgili Makalelerin Değerlendirilmsi

II. Meşrutiyet Dönemi, Tanzimat Döneminde daha çok Batıdan ithal edilerek geliştirilmiş fikir ve uygulamaların güçlenerek ve olgunlaşarak Cumhuriyet?e aktarıldığı, hızlı değişimlerin olduğu, Osmanlı?nın en mecalsiz kaldığı ve eğitimin bir çıkış yolu olarak görüldüğü dönem olmuştur. Bir kurtuluş çaresi olarak görülen eğitime karşı ilgi, aynı dönemde, daha önce görülmemiş basın-yayın hürriyetiyle patlama yaşayan matbuata yansımıştır. Her fikrî cereyanın kurtuluş reçetesinde eğitime özel bir yer verilmiştir. Bu araştırmada, ilgili dönemde, Istanbul?da yayımlanan başlıca mecmualarda eğitimle ilgili reformları, kanunî düzenlemeleri, okul açma politikalarını, ilköğretim mecburiyetini, meslekî eğitimi, ailenin eğitimdeki rolünü, eğitim programlarını, öğretimde kullanılan ilke ve metotları, dönemin disiplin anlayı?ını, eğitimdeki yeni yönelimleri, çocukta oyun faaliyetini, öğretmen yeti?tirme politikasını ve dönemin eğitim felsefesini yansıtan makalelerin incelenmesi amaçlanmı?tır. Dokümantasyon metodu ve içerik analizine ba?vurularak yapılan bu ara?tırma Yeni Mecmua, Darülfünun Edebiyat Fakültesi Mecmuası, İktisadiyat Mecmuası, İslam Mecmuası, Muallim ve Tedrisat Mecmuası?nın 1908-1918 yılları arasında yayımlanan sayılarıyla sınırlandırılmı?tır. Eğitim alanında alınan kararlar, belirlenen hedeflere doğru atılan adımlar, gerek maddî sıkıntılar, gerekse iç huzursuzluk ve gerekse bu kısa süre içinde vuku bulan sava?lar serisi nedeniyle istenilen sonucu verememiştir. Pek çok alanda olduğu gibi, eğitim alanında da II. Meşrutiyet Döneminde ayakta kalma amacıyla atılan adımların Osmanlı İmparatorluğu?nu yıkılmaktan kurtaramamış olmasına rağmen, takiben kurulan Cumhuriyet?e hazır bir alt yapı te?kil ettiği tespit edilmiştir. Türkiye?de, eğitim açısından II. Meşrutiyet?ten Cumhuriyet?in ilanına kadar kesin çizgilerle birbirinden ayrılan devreler belirleme imkânı yoktur. Ancak yeni rejimin kendi kadrolarını yetiştirmesi, 1924 Tevhid-i Tedrisat Kanunu, 1928 yılındaki Harf İnkılabı gibi gelişmelerle büyük değişimler yaşanmış; Cumhuriyet sisteminin Osmanlı sistemiyle olan bağları koparılarak Meşrutiyetle hedeflenen amaçlar gerçekleştirilmeye başlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk Eğitim Tarihi, II. Meşrutiyet Dönemi, Eğitim Programı, Öğretmen Yetiştirme