İklim değişiminin Çoruh ve Seyhan havzalarında su kaynakları ve yönetimine etkisi

İklim değişikliği küresel olarak insanları birçok açıdan olumsuz olarak etkileyen bir süreçtir. Su kaynakları, iklim koşullarına bağlı oldukları ve çeşitli amaçlarla (sulama, hidroelektrik vb.) işletildikleri için en hassas olan değerlerden biridir. Bu çalışmada, Türkiye'deki Çoruh Havzası'nın membası ve Seyhan Havzası'nın ana kollarından biri için iklim değişikliği senaryolarına dayalı olarak gelecekteki kar erimesi akımları ve su kaynaklarının işletilmesi ile hidroelektrik üretimi gerçekleştirilmiştir. CORDEX-Europe veri tabanı, Temsili Konsantrasyon Rotaları (RCP) 4.5 ve RCP 8.5 senaryoları altında beş farklı Küresel İklim Modeli'nden (GCM'ler) bir topluluk oluşturmak için kullanılmıştır. İklim veri setlerine bölgesel yanlılık düzeltmeleri uygulanmıştır. Ayrıca Paris İklim Anlaşması kapsamında belirlenen Küresel Isınma Seviyeleri (GWL) ile değerlendirmeler yapılmıştır. HBV-Light modeli, dağlık karla beslenen havzalarda gelecekteki (2020-2099) rezervuar giriş akımlarını tahmin etmek için kullanılmıştır. Sonuçlar, sıcaklıklarda öngörülen artış ve yağış rejimlerindeki değişimler nedeniyle kar değişkenlerinde ve akımlarda önemli bir azalma olacağını göstermiştir. Aylık senaryo tabanlı Su Kaynakları Değerlendirme ve Planlama (WEAP) modeli ile rezervuar işletmesi yoluyla hidroelektrik üretimleri tahmin etmek için GCM ve GWL kullanılmıştır. Son yıllarda (2076-2099) Çoruh ve Seyhan Havzaları'nın membasında hidroelektrik üretiminin sırasıyla %4-9 ve %10-35 oranında azalacağı öngörülmüştür. Bununla birlikte, iklim değişikliği etkilerine maruz kalan ve buna karşı önlem alınması gereken rezervuarların işletme stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesi için dört alternatif yönetim senaryosu da değerlendirilmiştir.